راهنمای دریافت گواهینامه رانندگی در هلند برای ایرانیان

مقدمه

هلند کشور کوچک اما پیشرفته‌ای است با کیفیت زندگی عالی. دوچرخه‌سواری فرهنگ اصلی هلند است و زیرساخت‌های دوچرخه بی‌نظیر. اما داشتن گواهینامه رانندگی هم می‌تواند مفید باشد، خصوصاً برای سفرهای خارج شهر یا حمل بار. سیستم حمل‌ونقل عمومی هلند - قطارها، تراموا، اتوبوس - عالی و دقیق است. در آمستردام و شهرهای بزرگ اکثر مردم با دوچرخه یا حمل‌ونقل عمومی جابجا می‌شوند. اما خودرو برای رفتن به مناطق روستایی یا سفر در اروپا راحت است. فرآیند دریافت گواهینامه در هلند جامع و دقیق است. هلندی‌ها به ایمنی جاده اهمیت زیادی می‌دهند و استانداردهای بالایی دارند.

وضعیت گواهینامه ایرانی

هلند گواهینامه ایرانی را برای تبدیل مستقیم نمی‌پذیرد. فقط گواهینامه کشورهای اتحادیه اروپا، EEA، سوئیس و تعداد بسیار محدودی کشور دیگر مثل ژاپن قابل تبدیل است. ایرانیان باید از ابتدا شروع کنند. اما می‌توانید برای مدت کوتاهی با گواهینامه ایرانی رانندگی کنید.

استفاده موقت از گواهینامه ایرانی

اگر توریست هستید، می‌توانید با گواهینامه ایرانی معتبر همراه با گواهینامه بین‌المللی IDP تا شش ماه رانندگی کنید. اگر در هلند ثبت‌نام کرده‌اید و ساکن شده‌اید، فقط ۱۸۵ روز می‌توانید با گواهینامه خارجی رانندگی کنید. بعد از این مدت باید گواهینامه هلندی داشته باشید.

شرایط اولیه

برای دریافت گواهینامه باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشید. باید در هلند ثبت‌نام شده باشید در Municipality یا شهرداری - یعنی BSN شماره شهروند دارید. اقامت معتبر هم لازم است - ویزای دانشجویی، کاری یا اقامت.

گواهی سلامت

باید گواهی سلامت Health Declaration تکمیل کنید که نشان می‌دهد به نظر خودتان سالم هستید و برای رانندگی مشکلی ندارید. اگر مشکل سلامتی خاصی دارید، ممکن است نیاز به معاینه پزشکی داشته باشید. برای بیشتر افراد، فقط تکمیل فرم کافی است.

گواهی نظری CBR

قبل از شروع کلاس‌های عملی، باید گواهی نظری Theorie-examen بگیرید. این آزمون توسط CBR یا Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen برگزار می‌شود. می‌توانید خودتان مطالعه کنید یا در مدرسه رانندگی کلاس بگیرید. کتاب نظری Het Verkeersboek اطلاعات جامع دارد. اپلیکیشن‌های موبایل و وب‌سایت‌های تمرینی هم زیاد است.

آزمون نظری

آزمون نظری در مراکز CBR برگزار می‌شود. این آزمون کامپیوتری است با سه بخش - ۱۲ سوال Hazard Perception یا تشخیص خطر که ویدیوهای ترافیک نشان می‌دهد و باید خطرات را شناسایی کنید، ۲۸ سوال Knowledge یا دانش درباره قوانین راهنمایی و ۲۵ سوال Insight یا بینش درباره رفتار ایمن. باید در هر سه بخش حداقل امتیاز لازم را بگیرید. نمره قبولی کل ۳۸ از ۵۶ است اما باید در هر بخش به تنهایی هم قبول شوید. آزمون به هلندی است اما می‌توانید از چند زبان دیگر مثل انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، اسپانیولی، عربی، ترکی یا روسی استفاده کنید. متأسفانه فارسی موجود نیست. آزمون Hazard Perception چالش‌برانگیز است - باید سریع واکنش نشان دهید. تمرین زیاد با آزمون‌های آنلاین ضروری است. هزینه آزمون نظری حدود ۴۵ یورو است. اگر قبول نشدید، می‌توانید دوباره ثبت‌نام کنید. گواهی نظری دو سال اعتبار دارد. یعنی باید ظرف دو سال آزمون عملی را قبول شوید.

ثبت‌نام در مدرسه رانندگی

بعد از قبولی در آزمون نظری، باید در مدرسه رانندگی Rijschool ثبت‌نام کنید. مدارس زیادی وجود دارد و قیمت‌ها متفاوت است - ارزش دارد چند تا را مقایسه کنید. مدرسه باید مجاز CBR باشد. مربی Rijinstructeur باید گواهینامه مربیگری داشته باشد.

کلاس‌های عملی

تعداد مشخصی کلاس اجباری نیست اما معمولاً بین ۳۰ تا ۵۰ ساعت لازم است. برای کسانی که تجربه رانندگی قبلی دارند، ممکن است کمتر باشد اما استانداردهای هلند بالاست. کلاس‌ها در خودروی آموزشی است. اکثر خودروها دنده دستی Manual هستند اما می‌توانید با اتوماتیک هم آزمون بدهید - گواهینامه شما محدود به اتوماتیک می‌شود. یاد می‌گیرید رانندگی در شهر، جاده، اتوبان، پارک، چرخش‌ها، میدان‌های دایره‌ای Rotonde و رانندگی دفاعی. همچنین باید رانندگی در کنار دوچرخه‌سواران را یاد بگیرید - هلند میلیون‌ها دوچرخه دارد و احترام به دوچرخه‌سواران ضروری است.

آزمون عملی

وقتی مربی شما را آماده دید، برای آزمون عملی Praktijkexamen ثبت‌نام می‌کنید. این با معاینه‌کننده CBR است که در خودروی مدرسه شما می‌نشیند. آزمون حدود ۵۵ دقیقه طول می‌کشد - یکی از طولانی‌ترین‌ها در اروپا. شامل رانندگی مستقل Zelfstandig Rijden است - یعنی معاینه‌کننده مقصدی می‌دهد و شما باید مسیر را پیدا کنید و رانندگی کنید. همچنین شامل Special Manoeuvres یا مانورهای خاص است - مثلاً پارک موازی، پارک در گوشه، دنده عقب در گوشه یا توقف روی شیب. یکی از این مانورها به صورت تصادفی انتخاب می‌شود. معاینه‌کننده سیستم دقیقی دارد و هر جنبه رانندگی شما را ارزیابی می‌کند. خطاهای جزئی مشکلی نیست اما خطاهای بزرگ یا تکرار خطاهای جزئی باعث مردودی می‌شود. نکته خاص در هلند این است که باید به دوچرخه‌سواران بسیار توجه کنید. هلند خطوط دوچرخه همه جا دارد و دوچرخه‌سواران اولویت دارند در بسیاری موارد. قبل از باز کردن در خودرو، باید "Dutch Reach" انجام دهید - یعنی با دست دور دستگیره را باز کنید تا مجبور شوید به پشت سر نگاه کنید. هزینه آزمون عملی حدود ۱۴۰ یورو است. اگر قبول نشدید، می‌توانید دوباره امتحان دهید اما باید کلاس‌های اضافی بگیرید.

دریافت گواهینامه

بعد از قبولی، گواهینامه Rijbewijs شما از RDW یا Rijksdienst voor het Wegverkeer صادر می‌شود. این کارت پلاستیکی مدرن است. گواهینامه ۱۰ سال اعتبار دارد. گواهینامه هلند در تمام کشورهای اتحادیه اروپا معتبر است.

هزینه‌ها

هزینه دریافت گواهینامه در هلند بالاست. معمولاً بین ۲,۰۰۰ تا ۳,۵۰۰ یورو یا حتی بیشتر. این شامل کتاب و مواد آموزشی (حدود ۵۰-۱۰۰ یورو)، آزمون نظری (۴۵ یورو)، ثبت‌نام مدرسه، کلاس‌های عملی (حدود ۵۰-۷۰ یورو هر ساعت)، آزمون عملی (۱۴۰ یورو) و هزینه‌های اداری است. اگر در آزمون‌ها مردود شوید، هزینه‌ها سریع اضافه می‌شوند.

نکات مهم

رانندگی در هلند نظم و دقت می‌خواهد. سرعت در شهر معمولاً ۵۰ کیلومتر، در برخی مناطق ۳۰، در جاده‌های برون‌شهری ۸۰ یا ۱۰۰ و در اتوبان‌ها ۱۰۰ یا ۱۳۰ کیلومتر در ساعت است - بسته به علامت. دوچرخه‌سواران همه جا هستند و اولویت دارند. همیشه قبل از پیچیدن به راست، به دوچرخه‌سواران توجه کنید. قبل از باز کردن در، Dutch Reach انجام دهید. پارک در شهرها گران و محدود است. بیشتر مناطق پارک مدت‌دار Betaald Parkeren دارند که باید بلیط بخرید. جریمه‌ها در هلند سنگین است. پلیس فعال و دوربین‌های سرعت زیاد.

بیمه برای مهاجران

داشتن بیمه WA یا Wettelijke Aansprakelijkheid اجباری است. این بیمه شخص ثالث است. هزینه برای رانندگان جدید معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱,۵۰۰ یورو سالانه. بیمه جامع All Risk هم توصیه می‌شود اما گران‌تر است.

زبان هلندی

یادگیری هلندی کمک می‌کند اما آزمون به انگلیسی هم موجود است. اصطلاحات مهم: Rijbewijs یعنی گواهینامه، Rijschool یعنی مدرسه رانندگی، Theorie-examen یعنی آزمون نظری، Praktijkexamen یعنی آزمون عملی، Rotonde یعنی میدان دایره‌ای، Parkeren یعنی پارک، Boete یعنی جریمه، Snelweg یعنی اتوبان.

استفاده از گواهینامه هلند در سایر کشورها

گواهینامه هلند در تمام کشورهای اتحادیه اروپا و EEA معتبر است. می‌توانید در هر جای اروپا رانندگی کنید.

منابع مفید

وب‌سایت CBR در cbr.nl اطلاعات رسمی و امکان نوبت‌گیری دارد. اپلیکیشن‌های موبایل مثل "Theorie Leren" برای تمرین آزمون نظری عالی هستند.

جمع‌بندی

دریافت گواهینامه در هلند فرآیندی است که معمولاً ۶ ماه تا یک سال طول می‌کشد. برای ایرانیان نکات کلیدی شامل شروع سریع چون فقط ۱۸۵ روز می‌توانید با گواهینامه ایرانی رانندگی کنید، تمرین جدی برای آزمون نظری به خصوص بخش Hazard Perception، گرفتن کلاس‌های عملی کافی، یادگیری احترام به دوچرخه‌سواران، تمرین Dutch Reach و آماده بودن برای هزینه‌های بالاست. هلند کشور کوچک اما زیبایی است. با گواهینامه هلندی می‌توانید به بلژیک، آلمان و فرانسه سفر کنید و از اروپا لذت ببرید.