مقدمه
سیستم بهداشت و درمان هلند یکی از کارآمدترین و با کیفیتترین سیستمهای بهداشتی در اروپا و جهان است. این سیستم بر اساس بیمه خصوصی اجباری طراحی شده که با نظارت و تنظیمات شدید دولت اداره میشود. هر کسی که در هلند زندگی میکند باید بیمه بهداشت داشته باشد و این قانونی است. تفاوت اصلی سیستم هلند با کشورهای دیگر اروپایی این است که بیمهها خصوصی هستند نه دولتی، اما همه شرکتهای بیمه موظف هستند همه را بپذیرند و Basispakket یعنی پکیج پایه یکسانی ارائه دهند. قیمتها هم نسبتاً یکسان است. این ترکیب منحصر به فردی از بازار آزاد و تنظیمات دولتی است. کیفیت مراقبتهای پزشکی در هلند بسیار بالا و استانداردهای جهانی است. پزشکان با تخصص بالا، بیمارستانها مدرن و پیشرفته، سیستم دیجیتال و کارآمد و تمرکز قوی روی پیشگیری و مراقبت اولیه وجود دارد. هلند همچنین در رتبهبندیهای جهانی سیستمهای بهداشتی همیشه در ردههای بالا است. نکته مهم این است که سیستم هلند روی Huisarts یعنی پزشک خانواده به عنوان دروازهبان متمرکز است. برای دسترسی به متخصصین و بیمارستان حتماً نیاز به Verwijzing یعنی ارجاع از Huisarts دارید. همچنین Eigen Risico یعنی ریسک خود که نوعی Deductible است وجود دارد که باید سالانه بپردازید.
Basisverzekering - بیمه پایه
قانون Zorgverzekeringswet از سال ۲۰۰۶ همه را موظف میکند که Basisverzekering یعنی بیمه پایه بهداشت داشته باشند. این بیمه از شرکتهای خصوصی است اما محتوا و پوشش توسط دولت تعیین میشود. همه شرکتهای بیمه باید Basispakket یعنی پکیج پایه یکسانی ارائه دهند که شامل خدمات ضروری پزشکی مثل ویزیت Huisarts، متخصصین، بستری در بیمارستان، جراحیهای ضروری، داروهای ضروری، زایمان، مراقبتهای روانی محدود و برخی دندانپزشکی برای کودکان است. شرکتها نمیتوانند کسی را بر اساس سن یا وضعیت سلامتی رد کنند. Premie یعنی حق بیمه ماهانه بستگی به شرکت بیمه و نوع پلیسی که انتخاب میکنید دارد. معمولاً بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ یورو ماهانه برای فرد بزرگسال است. کودکان زیر ۱۸ سال رایگان تحت پوشش والدین هستند. میتوانید بین Naturapolis یعنی پلیس طبیعی که فقط با ارائهدهندگان خاص در Contract شرکت بیمه میتوانید کار کنید و ارزانتر است، یا Restitutiepolis که پلیس بازپرداخت و آزادی کامل در انتخاب ارائهدهنده دارید اما گرانتر است انتخاب کنید. همچنین میتوانید Eigen Risico یعنی ریسک خود را انتخاب کنید. حداقل اجباری ۳۸۵ یورو سالانه در سال ۲۰۲۵ است. این یعنی اولین ۳۸۵ یورو هزینههای پزشکی سالانه را خودتان باید بپردازید بعد بیمه پوشش میدهد. میتوانید Eigen Risico بالاتر تا ۲,۰۰۰ یورو انتخاب کنید که Premie ماهانه پایینتر میشود. نکته مهم این است که ویزیت Huisarts، مراقبتهای کودکان و زایمان از Eigen Risico معاف هستند یعنی رایگان هستند. برای افراد کمدرآمد Zorgtoeslag یعنی کمک هزینه بهداشت از دولت وجود دارد که میتواند تا حدود ۱,۵۰۰ یورو سالانه باشد. باید از Belastingdienst یا اداره مالیات درخواست دهید.
انتخاب بیمه
شرکتهای بیمه معروف در هلند عبارتند از Zilveren Kruis، VGZ، CZ، Menzis، a.s.r.، ONVZ و DSW. همه آنها Basispakket یکسان ارائه میدهند اما Premie، خدمات مشتری، کیفیت و شبکه ارائهدهندگان میتواند متفاوت باشد. هر سال در ماه دسامبر میتوانید بیمه خود را عوض کنید. Overstapperiode یعنی دوره تغییر از اول نوامبر تا ۳۱ دسامبر است. خیلیها هر سال بیمهها را مقایسه میکنند و اگر جای بهتری پیدا کنند عوض میکنند. برای مقایسه میتوانید از سایتهای Zorgwijzer.nl، Independer.nl یا سایت رسمی دولت Kiesbeter.nl استفاده کنید. این سایتها Premie، Eigen Risico، پوششهای اضافی و نظرات کاربران را مقایسه میکنند. برای ثبتنام در بیمه میتوانید آنلاین، تلفنی یا از طریق نماینده بیمه اقدام کنید. باید BSN یا Burgerservicenummer که شماره خدمات شهروندی دارید، مدرک هویت و اطلاعات بانکی برای پرداخت خودکار Premie ارائه دهید.
Huisarts - پزشک خانواده
قلب سیستم بهداشتی هلند Huisarts یعنی پزشک خانواده یا GP است. او دروازهبان سیستم و اولین نقطه تماس برای تمام مشکلات پزشکی است. بدون Verwijzing یعنی ارجاع از Huisarts نمیتوانید به متخصص یا بیمارستان بروید مگر در موارد اورژانس. وقتی به هلند میآیید، باید در یک Huisartspraktijk یعنی مطب پزشک خانواده در محله خود ثبتنام کنید. میتوانید از سایت Zorgkaartnederland.nl یا همسایهها بپرسید کدام Huisarts خوب است. سپس با مطب تماس بگیرید و بپرسید آیا Inschrijving یعنی ثبتنام جدید میپذیرند. برای ثبتنام باید به مطب بروید، فرم پر کنید و مدارک هویت و بیمه نشان دهید. معمولاً یک Intake Gesprek یعنی جلسه اولیه با پرستار یا پزشک دارید که سوابق پزشکی شما را میگیرند. برای ویزیت Huisarts باید Afspraak یعنی وقت بگیرید. میتوانید تلفنی یا آنلاین از طریق وبسایت مطب وقت بگیرید. انتظار معمولاً چند روز تا یک هفته است. برای موارد Spoed یعنی فوری میتوانید همان روز وقت بگیرید. در بعضی مطبها Spreekuur یعنی ساعات ویزیت صبحگاهی بدون وقت قبلی وجود دارد که میتوانید بروید اما ممکن است منتظر بمانید. ویزیت Huisarts کاملاً رایگان است و از Eigen Risico معاف. چیزی نمیپردازید. همچنین میتوانید برای مشاوره Telefonisch Consult یعنی تماس تلفنی بگیرید که رایگان است. Huisarts میتواند بیماریهای معمولی را درمان کند، Recept یعنی نسخه بنویسد، Verwijzing به متخصص بدهد یا Huisbezoek یعنی ویزیت در منزل انجام دهد اگر نمیتوانید به مطب بروید.
متخصصین - Specialisten
برای مراجعه به Specialist یعنی متخصص حتماً نیاز به Verwijzing از Huisarts دارید. بدون Verwijzing بیمه پوشش نمیدهد و باید کامل خودتان بپردازید که میتواند چند صد یورو باشد. بعد از گرفتن Verwijzing، میتوانید وقت با متخصص بگیرید. معمولاً Huisarts متخصص خاصی را پیشنهاد میدهد اما شما آزادی انتخاب دارید. اگر Naturapolis دارید، باید از متخصصین در شبکه Contract شرکت بیمه خود انتخاب کنید. انتظار برای متخصص بستگی به تخصص دارد. برای Dermatoloog یعنی پوست ممکن است چهار تا هشت هفته، برای Oogarts یعنی چشم شش تا دوازده هفته، برای Orthopeed یعنی ارتوپد چهار تا ده هفته و برای Cardioloog یعنی قلب دو تا شش هفته انتظار باشد. ویزیت متخصص با Basisverzekering پوشش داده میشود اما وارد Eigen Risico میشود. یعنی اگر هنوز Eigen Risico ۳۸۵ یورو خود را نپرداختهاید، باید هزینه ویزیت را خودتان بپردازید. بعد از تکمیل Eigen Risico، بیمه پوشش میدهد. Polikliniek یعنی درمانگاه سرپایی در بیمارستانها جایی است که متخصصین ویزیت میکنند. میتوانید مستقیماً به آنجا بروید یا برخی متخصصین مطب خصوصی دارند.
بیمارستان - Ziekenhuis
بیمارستانها در هلند استانداردهای بسیار بالایی دارند. معمولاً فقط در موارد جدی، بستری یا جراحی به بیمارستان میروید. Algemeen Ziekenhuis یعنی بیمارستان عمومی در هر شهر وجود دارد. Academisch Ziekenhuis یا UMC که مراکز پزشکی دانشگاهی هستند برای موارد پیچیدهتر. برای Opname یعنی بستری در بیمارستان نیاز به Verwijzing دارید. برای جراحیهای برنامهریزی شده Operatie انتظار بستگی به نوع عمل دارد. برای Heupoperatie یعنی عمل هیپ ممکن است شش تا دوازده هفته، برای Knieoperatie یعنی عمل زانو هشت تا چهارده هفته و برای Cataractoperatie یعنی عمل آب مروارید چهار تا هشت هفته انتظار باشد. Opname در بیمارستان با Basisverzekering پوشش داده میشود اما وارد Eigen Risico میشود. اگر بستری شوید، ممکن است سریع Eigen Risico ۳۸۵ یورو را تکمیل کنید و بقیه بیمه پوشش میدهد. معمولاً در Meerpersoonskamer یعنی اتاق چند نفره قرار میگیرید. اگر Eenpersoonskamer یعنی اتاق خصوصی میخواهید، باید Aanvullende Verzekering یعنی بیمه تکمیلی داشته باشید. کیفیت مراقبتها عالی است. پرستاران حرفهای، پزشکان متخصص، تجهیزات پیشرفته و محیط تمیز و راحت. غذای بیمارستان هم نسبتاً خوب است.
اورژانس - Spoedeisende Hulp
برای موارد Life-Threatening یعنی تهدیدکننده زندگی مثل حمله قلبی، سکته، تصادف جدی یا خونریزی شدید باید ۱۱۲ بزنید. Ambulance میآید و شما را به SEH یا Spoedeisende Hulp که اورژانس بیمارستان میبرد. تمام بیمارستانهای عمومی SEH دارند که ۲۴ ساعته باز است. میتوانید مستقیماً هم به SEH بروید اگر اورژانس واقعی است. در SEH ابتدا Triage انجام میشود. موارد جدی فوراً دیده میشوند. موارد کمخطرتر ممکن است چند ساعت منتظر بمانند. انتظار میتواند بین ۳۰ دقیقه تا شش ساعت یا بیشتر باشد. SEH با Basisverzekering پوشش داده میشود و وارد Eigen Risico میشود. اما اگر واقعاً اورژانس است نگران نباشید، بعداً با بیمه تسویه میشود. برای موارد فوری اما غیر تهدیدکننده در شبها، آخر هفتهها یا تعطیلات، میتوانید به Huisartsenpost یعنی پست پزشک خانواده بروید. این مراکز خارج از ساعات کاری Huisarts کار میکنند. باید ابتدا با آنها تماس بگیرید و آنها تعیین میکنند باید بیایید یا تلفنی کافی است. Huisartsenpost رایگان است و از Eigen Risico معاف مثل Huisarts عادی.
داروها - Medicijnen
داروها از Apotheek یعنی داروخانه تهیه میشوند. برای داروهای Receptplichtig یعنی نیازمند نسخه باید Recept از پزشک داشته باشید. هلند سیستم Elektronisch Recept دارد که پزشک نسخه را مستقیماً به داروخانه ارسال میکند. داروها با Basisverzekering پوشش داده میشوند اما وارد Eigen Risico میشوند. یعنی تا زمانی که ۳۸۵ یورو Eigen Risico خود را نپرداختهاید، باید کامل قیمت دارو را بپردازید. بعد از آن بیمه پوشش میدهد و چیزی نمیپردازید. قیمت داروها نسبتاً معقول است. یک نسخه ساده میتواند بین ۱۰ تا ۵۰ یورو باشد. برای بیماریهای مزمن که ماهانه دارو میخرید، میتواند جمع شود. همچنین Eigen Bijdrage یعنی مشارکت خود برای برخی داروهای خاص وجود دارد که حتی بعد از Eigen Risico باید بپردازید. Generieke Geneesmiddelen یعنی داروهای ژنریک موجود و ارزانتر هستند. داروخانهها معمولاً خودکار ژنریک میدهند مگر اینکه پزشک Non-Substitueerbaar بنویسد. داروهای Vrij Verkrijgbaar یعنی بدون نسخه مثل Paracetamol، Ibuprofen و داروهای سرماخوردگی در داروخانهها، Drogist ها و سوپرمارکتها موجود هستند که باید خودتان بپردازید. Apotheek معمولاً تا شش شب باز است و یک Dienstapotheek یعنی داروخانه نوبتدار شبانه در هر منطقه وجود دارد.
Aanvullende Verzekering - بیمه تکمیلی
Basisverzekering خدمات ضروری را پوشش میدهد اما برای خدمات اضافی نیاز به Aanvullende Verzekering دارید. این اختیاری است اما خیلیها میگیرند. Aanvullende Verzekering میتواند شامل Tandartszorg یعنی دندانپزشکی، Fysiotherapie یعنی فیزیوتراپی بیش از حد پایه، Brillen en Contactlenzen یعنی عینک و لنز، Alternatieve Geneeswijzen مثل Acupunctuur، Homeopathie، Osteopathie، Eenpersoonskamer در بیمارستان، Orthodontie برای بچهها، Hulpmiddelen مثل ویلچر، واکر و... باشد. Premie برای Aanvullende Verzekering بستگی به سطح پوشش دارد. معمولاً بین ۱۰ تا ۵۰ یورو ماهانه است. میتوانید سطحهای مختلف انتخاب کنید مثل Basis Plus، Top یا Premium. نکته مهم این است که شرکتهای بیمه میتوانند Aanvullende Verzekering را بر اساس سن یا سلامتی رد کنند، برخلاف Basisverzekering که باید همه را بپذیرند.
دندانپزشکی - Tandartszorg
دندانپزشکی برای بزرگسالان در Basisverzekering پوشش داده نمیشود. فقط برای کودکان زیر ۱۸ سال رایگان است. برای بزرگسالان، اگر میخواهید دندانپزشکی پوشش داشته باشد، باید Aanvullende Verzekering با Tandarts Pakket بگیرید. معمولاً سالانه سقفی مثل ۲۵۰، ۵۰۰ یا ۱,۰۰۰ یورو دارد. هزینههای دندانپزشکی در هلند قابل توجه است. Controle یعنی معاینه و Reinigen یعنی جرمگیری سالانه حدود ۷۰ تا ۱۰۰ یورو، Vulling یعنی پر کردن بین ۸۰ تا ۱۵۰ یورو، Wortelkanaalbehandeling یعنی عصبکشی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو، Kroon یعنی روکش بین ۵۰۰ تا ۱,۲۰۰ یورو و Implantaat بین ۲,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ یورو است. به همین دلیل داشتن Aanvullende Verzekering با پوشش دندانپزشکی خوب توصیه میشود.
چشمپزشکی - Oogzorg
برای مراجعه به Oogarts یعنی چشمپزشک نیاز به Verwijzing از Huisarts دارید. اگر مشکل پزشکی چشمی دارید مثل Cataract، Glaucoom یا مشکلات شبکیه، با Basisverzekering پوشش داده میشود. اما برای Bril یعنی عینک و Contactlenzen یعنی لنز تماسی، Basisverzekering پوشش نمیدهد مگر برای کودکان. باید Aanvullende Verzekering داشته باشید که معمولاً بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ یورو سالانه کمک میکند. عینکها میتواند بین ۲۰۰ تا ۶۰۰ یورو هزینه داشته باشد بسته به Frame و Glazen. برای Oogmeting یعنی معاینه چشم میتوانید به Opticien یعنی عینکفروش بروید که بدون Verwijzing و معمولاً بین ۲۵ تا ۵۰ یورو است.
بارداری و زایمان - Zwangerschap en Bevalling
خدمات بارداری و زایمان با Basisverzekering کاملاً رایگان و جامع است. Zwangerschapscontroles یعنی کنترلهای بارداری، Echo's یعنی سونوگرافی، Bloedonderzoek یعنی آزمایش خون، Verloskundige Zorg یعنی مراقبت ماما و Kraamzorg یعنی مراقبت بعد از زایمان همه پوشش داده میشوند. در هلند Verloskundige یعنی ماما نقش اصلی در بارداری و زایمان دارد. برای بارداریهای کمخطر، Verloskundige تمام مراقبتها را انجام میدهد. فقط اگر مشکل یا پرخطر باشد، به Gynaecoloog یعنی متخصص زنان ارجاع داده میشوید. Bevalling یعنی زایمان میتواند در بیمارستان، Geboortehuis یا خانه باشد. Thuisbevalling یعنی زایمان در خانه در هلند بسیار رایج است اگر بارداری کمخطر باشد. حدود ۱۳ درصد زایمانها در خانه است. این کاملاً رایگان و با حضور Verloskundige است. اگر ترجیح میدهید در بیمارستان زایمان کنید، این هم رایگان است. Pijnbestrijding مثل Epiduraal یعنی اپیدورال هم پوشش داده میشود. بعد از زایمان Kraamzorg که مراقبت بعد از زایمان در منزل است برای هشت روز ۴۹ ساعت رایگان است. یک Kraamverzorgende یعنی پرستار مراقبت بعد از زایمان به خانه میآید و به مادر و نوزاد کمک میکند. Zwangerschapsverlof یعنی مرخصی بارداری ۱۶ هفته است - چهار تا شش هفته قبل و ده تا دوازده هفته بعد از زایمان با ۱۰۰ درصد حقوق از UWV. Ouderschapsverlof یعنی مرخصی والدین تا ۲۶ هفته برای هر والد امکانپذیر است که ۷۰ درصد حقوق دریافت میکنید. همچنین Kinderbijslag یعنی کمک هزینه کودک سهماهه برای تمام کودکان از Sociale Verzekeringsbank یا SVB پرداخت میشود.
سلامت روان - Geestelijke Gezondheidszorg
خدمات سلامت روان با Basisverzekering پوشش محدودی دارد. برای دسترسی به GGZ یعنی Geestelijke Gezondheidszorg باید ابتدا به Huisarts بروید و او شما را به POH-GGZ یعنی Praktijkondersteuner GGZ که مشاور سلامت روان در مطب ارجاع میدهد. POH-GGZ میتواند برای مشکلات خفیف تا متوسط کمک کند. اگر نیاز به درمان بیشتر باشد، ارجاع به GGZ Instelling یعنی موسسه سلامت روان میدهد. Basisverzekering تا معینی Psychologische Hulp یعنی کمک روانشناسی را پوشش میدهد اما وارد Eigen Risico میشود. برای درمانهای طولانیتر ممکن است Eigen Bijdrage اضافی باشد. برای بحرانها میتوانید با ۱۱۳ Zelfmoordpreventie یعنی پیشگیری از خودکشی، ۰۹۰۰-۰۱۱۳ برای چت آنلاین، یا به SEH بیمارستان مراجعه کنید.
نکات ویژه برای ایرانیها
برای ایرانیهایی که به هلند میآیند چند نکته مهم وجود دارد. اول اینکه حتماً ظرف چهار ماه از ورود باید بیمه بهداشت بگیرید. اگر دیر کنید Boete یعنی جریمه پرداخت میکنید. دوم اینکه فوری BSN بگیرید و سپس در Huisartspraktijk ثبتنام کنید. بدون Huisarts نمیتوانید به متخصصین دسترسی داشته باشید. سوم اینکه بیمه را با دقت انتخاب کنید. از Zorgwijzer.nl یا Independer.nl برای مقایسه استفاده کنید. اگر کمدرآمد هستید، برای Zorgtoeslag درخواست دهید. چهارم اینکه زبان هلندی خیلی مهم است. اکثر پزشکان هلندی صحبت میکنند. در شهرهای بزرگ برخی انگلیسی بلد هستند اما نه همه. سعی کنید هلندی یاد بگیرید. پنجم اینکه درک کنید Huisarts دروازهبان است. برای هر چیز ابتدا به Huisarts بروید. او تصمیم میگیرد آیا به متخصص نیاز دارید یا نه. ششم اینکه Eigen Risico را بفهمید. اولین ۳۸۵ یورو سالانه را خودتان میپردازید مگر برای Huisarts و زایمان. هفتم اینکه Aanvullende Verzekering برای دندانپزشکی و فیزیوتراپی بگیرید چون Basisverzekering پوشش نمیدهد. هشتم اینکه سیستم هلند بسیار دیجیتال است. از MijnZorgverzekering.nl برای مدیریت بیمه، DigiD برای خدمات دولتی و اپلیکیشن بیمه خود استفاده کنید. نهم اینکه کیفیت مراقبتها عالی است اما سیستم محافظهکار است. Huisarts معمولاً رویکرد Wait and See دارد و سریع دارو تجویز نمیکند. دهم اینکه در شهرهای بزرگ پزشکان چندزبانه و حتی فارسیزبان موجود هستند.
منابع مفید
برای اطلاعات رسمی سیستم بهداشتی:
- وزارت بهداشت هلند: rijksoverheid.nl/gezondheid
- NZa (اداره بهداشت هلند): nza.nl
برای مقایسه و انتخاب بیمه:
برای پیدا کردن Huisarts:
برای Zorgtoeslag:
شمارههای اورژانس:- اورژانس عمومی: 112
- Huisartsenpost: شماره محلی متفاوت، از Huisarts بپرسید
- پیشگیری از خودکشی: 113 یا 0900-0113
جمعبندی
سیستم بهداشتی هلند یک سیستم بیمه خصوصی اجباری تنظیم شده است که یکی از کارآمدترین و با کیفیتترین سیستمها در جهان محسوب میشود. ترکیب بازار آزاد با نظارت شدید دولت، تمرکز روی Huisarts و مراقبت اولیه و استانداردهای بسیار بالا از ویژگیهای اصلی آن است. مزایا شامل کیفیت بسیار بالا و استانداردهای جهانی، پوشش همگانی اجباری برای همه، Huisarts رایگان بدون Eigen Risico، بارداری و زایمان کاملاً رایگان، سیستم دیجیتال و کارآمد، آزادی انتخاب بیمه و ارائهدهنده، Zorgtoeslag برای کمدرآمدها، کودکان زیر ۱۸ رایگان، Kraamzorg رایگان بعد از زایمان و استانداردهای سختگیرانه کیفیت است. چالشها شامل Premie ۱۲۰-۱۵۰ یورو ماهانه که قابل توجه است، Eigen Risico ۳۸۵ یورو سالانه اجباری، دندانپزشکی و عینک برای بزرگسالان پوشش ندارد، رویکرد محافظهکار Huisarts که گاهی کُند به نظر میرسد، Verwijzing اجباری برای متخصصین که میتواند کند باشد، زبان هلندی اغلب ضروری و انتظار برای برخی جراحیها و درمانهای غیرفوری است. برای موفقیت در سیستم، ظرف ۴ ماه بیمه بگیرید، در Huisarts ثبتنام کنید، Zorgtoeslag درخواست دهید اگر کمدرآمد، Aanvullende Verzekering برای دندان و عینک بگیرید، Eigen Risico را بفهمید، همیشه اول به Huisarts بروید، هر سال بیمه را مقایسه کنید، زبان هلندی یاد بگیرید، از سیستمهای دیجیتال استفاده کنید و در اورژانس ۱۱۲ بزنید. با درک صحیح سیستم و انتخاب بیمه مناسب، میتوانید از یکی از بهترین سیستمهای بهداشتی جهان با کیفیت عالی بهرهمند شوید.
اطلاعات کلیدی
اطلاعات مهم و سریع درباره این موضوع- پوشش بیمه:
- عمومی یا خصوصینوع پوشش بیمه درمانی
- هزینه:
- متغیربسته به نوع بیمه متفاوت است