راهنمای دریافت تابعیت آلمان برای ایرانیان

مقدمه

دریافت تابعیت آلمان برای اتباع خارجی از جمله ایرانیان امکان‌پذیر است اما نیازمند صبر و پایبندی به شرایط دقیق است. آلمان یکی از قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان را دارد و فرآیند تابعیت نسبتاً شفاف و قانون‌مدار است. برای ایرانیان، آلمان مقصد محبوبی برای مهاجرت و زندگی است. جامعه بزرگ ایرانی-آلمانی و اقتصاد قوی آلمان جذابیت زیادی دارد.

سیستم تابعیت آلمان

آلمان تا سال ۲۰۰۰ عمدتاً سیستم Jus Sanguinis خون‌خویشاوندی داشت. اما از سال ۲۰۰۰، قوانین تابعیت اصلاح شد و راه‌های Naturalization تابعیت از طریق اقامت گسترش یافت. از ژوئن ۲۰۲۴، قانون جدید تابعیت تصویب شد که فرآیند را سریع‌تر و تابعیت دوگانه را آسان‌تر کرد. تابعیت دوگانه Dual Citizenship تا ژوئن ۲۰۲۴، آلمان عموماً تابعیت دوگانه را نمی‌پذیرفت (مگر برای شهروندان EU). اما قانون جدید از ۲۶ ژوئن ۲۰۲۴ تابعیت دوگانه را برای همه مجاز کرده است. می‌توانید تابعیت ایران را حفظ کنید. قوانین تابعیت توسط Federal Office for Migration and Refugees یا BAMF و Staatsangehörigkeitsbehörde اداره تابعیت اداره می‌شود.

مسیرهای دریافت تابعیت

تابعیت از طریق اقامت (Naturalization)

رایج‌ترین مسیر برای ایرانیان است. شرایط از ژوئن ۲۰۲۴ آسان‌تر شده است.

• ۵ سال اقامت قانونی و مستمر (قبلاً ۸ سال بود) - این بزرگ‌ترین تغییر قانون جدید است
• داشتن Niederlassungserlaubnis اقامت دائم یا EU Blue Card
• زبان آلمانی سطح B1 (گواهی Goethe یا telc)
• گذراندن آزمون تابعیت Einbürgerungstest در مورد نظام، قوانین و فرهنگ آلمان
• خودکفایی مالی - توانایی تأمین هزینه زندگی بدون کمک دولت (Bürgergeld یا Sozialhilfe)
• نداشتن سابقه کیفری جدی
• تعهد به قانون اساسی آلمان Grundgesetz
• چشم‌پوشی از تابعیت قبلی (دیگر لازم نیست! از ژوئن ۲۰۲۴)

اگر "یکپارچگی ویژه" نشان دهید، می‌توانید بعد از ۳ سال درخواست دهید:

• زبان آلمانی سطح C1 یا
• عملکرد استثنایی شغلی یا تحصیلی یا
• کار داوطلبانه فعال در جامعه

مدت زمان بررسی معمولاً ۶-۲۴ ماه بعد از ارسال درخواست، بسته به شهر. نکته مهم: اقامت باید "قانونی و مستمر" باشد. سفرهای طولانی خارج از آلمان ممکن است زمان را قطع کنند. بیشتر از ۶ ماه خارج از آلمان ریسک دارد.

تابعیت از طریق ازدواج

اگر با شهروند آلمانی ازدواج کنید، مسیر سریع‌تری ندارید اما شرایط کمی آسان‌تر است. شرایط شامل ۳ سال اقامت قانونی در آلمان + ۲ سال ازدواج با شهروند آلمانی (جمعاً باید ۳ سال اقامت داشته باشید)، زبان آلمانی B1، آزمون تابعیت، خودکفایی مالی (می‌تواند درآمد همسر باشد)، نداشتن سابقه کیفری و تعهد به قانون اساسی است. نکته: ازدواج صوری Scheinehe برای تابعیت جرم است. اگر کشف شود، تابعیت لغو و ممکن است تعقیب کیفری شوید.

تابعیت برای کودکان متولد در آلمان

اگر کودکی از والدین خارجی در آلمان متولد شود و حداقل یکی از والدین ۸ سال قانونی در آلمان زندگی کرده و Niederlassungserlaubnis داشته باشد، کودک تابعیت آلمان می‌گیرد (اضافه بر تابعیت والدین). از ۲۰۲۴، این کودکان می‌توانند هر دو تابعیت را نگه دارند. دیگر نیازی نیست در ۲۱-۲۳ سالگی یکی را انتخاب کنند.

تابعیت برای نسل دوم و سوم مهاجران

اگر در آلمان متولد شده باشید و تا ۲۱ سالگی ۸ سال یا ۶ سال مدرسه در آلمان گذرانده باشید، می‌توانید برای تابعیت درخواست دهید. شرایط آسان‌تر از Naturalization عادی است.

پناهندگان

پناهندگان شناخته‌شده (Asylberechtigte) با Aufenthaltserlaubnis می‌توانند بعد از ۶-۸ سال اقامت برای تابعیت درخواست دهند. شرایط مشابه Naturalization عادی است.

فرآیند درخواست تابعیت

مدارک مورد نیاز

مدارک معمولاً شامل فرم درخواست Einbürgerungsantrag (از شهرداری محل)، پاسپورت معتبر، شناسنامه و گواهی ازدواج (ترجمه رسمی)، کارت اقامت Aufenthaltstitel، اثبات سطح زبان - گواهی B1 (C1 برای مسیر ۳ سال)، گواهی آزمون تابعیت Einbürgerungstest، مدارک مالی: Gehaltsabrechnungen فیش حقوقی ۳ ماه اخیر، Steuerbescheid اظهارنامه مالیاتی، Mietvertrag قرارداد اجاره، گواهی عدم سوء پیشینه Führungszeugnis، عکس‌های بیومتریک و برای ازدواج: Heiratsurkunde گواهی ازدواج است. همه مدارک خارجی باید ترجمه رسمی و Apostille یا تأیید از سفارت داشته باشند.

هزینه‌ها

هزینه‌های رسمی شامل هزینه درخواست: €۲۵۵ برای بزرگسالان، €۵۱ برای کودکان زیر ۱۶ سال همراه والدین، آزمون زبان B1: €۱۵۰-۲۰۰، آزمون تابعیت: €۲۵، ترجمه مدارک: €۲۰-۵۰ هر سند و هزینه‌های اداری دیگر: €۱۰۰-۲۰۰ است. جمع کل: حدود €۶۰۰-۱,۰۰۰ برای فرد واحد.

مدت زمان

• زمان لازم برای واجد شرایط شدن: ۵ سال (یا ۳ سال با یکپارچگی ویژه)
• مدت بررسی درخواست: ۶-۲۴ ماه بسته به شهر
• شهرهای بزرگ (برلین، مونیخ، فرانکفورت) معمولاً کندتر

آزمون‌های مورد نیاز

باید گواهی B1 (یا C1 برای مسیر ۳ سال) داشته باشید. آزمون‌های پذیرفته‌شده:

• Goethe-Zertifikat B1
• telc Deutsch B1
• TestDaF (برای C1)

معافیت: اگر مدرسه یا دانشگاه آلمانی داشته باشید، ممکن است معاف باشید.

۳۳ سؤال چندگزینه‌ای در مورد:

• نظام سیاسی آلمان
• قوانین و حقوق
• تاریخ و فرهنگ
• قانون اساسی

باید حداقل ۱۷ از ۳۳ سؤال را درست جواب دهید. آزمون به آلمانی است. تمرین: سؤالات نمونه آنلاین معافیت: اگر مدرسه آلمانی گذرانده یا بیماری/معلولیت داشته باشید.

چالش‌ها و موانع

چالش‌های رایج شامل انتظار طولانی - ۵ سال (یا ۳) زمان زیادی است، بوروکراسی آلمانی - فرآیند دقیق و زمان‌بر، زبان آلمانی - B1 یا C1 به تلاش جدی نیاز دارد، هزینه زندگی - باید اثبات کنید بدون کمک دولت زندگی می‌کنید، بررسی‌های دقیق - سابقه مالیاتی، سفرها و همه چیز بررسی می‌شود و صف‌های طولانی - در شهرهای بزرگ وقت ملاقات گرفتن سخت است. برای ایرانیان خاص: روابط سیاسی گاهی پیچیده است اما در عمل اگر شرایط را داشته باشید، معمولاً مشکلی نیست. بررسی‌های امنیتی ممکن است کمی طولانی‌تر باشد.

حقوق و مزایای شهروندی آلمان

مزایا شامل پاسپورت آلمان - قدرتمندترین پاسپورت جهان، بدون ویزا به ۱۹۰+ کشور، حق رأی در انتخابات فدرال، ایالتی و محلی، آزادی سفر و کار و استخدام کل EU/EEA/سوئیس، دسترسی کامل به خدمات اجتماعی، امنیت کامل اقامت - نمی‌توانند شما را اخراج کنند، حق کار در همه مشاغل از جمله دولتی و حساس و می‌توانید برای خانواده تابعیت درخواست دهید است. تعهدات شامل وفاداری به قانون اساسی آلمان Grundgesetz، پرداخت مالیات بر درآمد جهانی اگر مقیم آلمان باشید، رعایت قوانین آلمان و احتمال اخذ برای jury duty در دادگاه‌های خاص است. خدمت سربازی: آلمان خدمت اجباری ندارد (از ۲۰۱۱). اما ممکن است در آینده دوباره اجباری شود - این همه شهروندان را شامل می‌شود.

استراتژی توصیه‌شده برای ایرانیان

• تحصیل در آلمان (۳-۵ سال)
• بعد از فارغ‌التحصیلی Job Seeker Visa و کار (۱۸ ماه)
• بعد از ۴ سال کار، EU Blue Card
• بعد از ۲۱ ماه Blue Card (جمعاً حدود ۵-۶ سال)، اقامت دائم
• بعد از ۵ سال کل اقامت، درخواست تابعیت

• EU Blue Card یا Skilled Worker Visa
• بعد از ۲۱-۳۳ ماه Blue Card، اقامت دائم
• بعد از ۵ سال کل اقامت، درخواست تابعیت

• یادگیری جدی زبان آلمانی (B1 حداقل، C1 بهتر)
• ثبت همه اقامت‌ها دقیق
• نگهداری تمام مدارک مالی و فیش حقوقی
• اجتناب از سفرهای طولانی خارج از آلمان
• شرکت در دوره‌های یکپارچگی Integrationskurs

منابع و کمک

وب‌سایت‌های رسمی شامل BAMF، وزارت کشور، Make it in Germany و شهرداری محلی Stadtverwaltung شما است. مشاوره رایگان: Migrationsberatung مشاوره رایگان مراحل مهاجرت اکثر شهرها. وکلا: برای موارد پیچیده، وکیل مهاجرت Fachanwalt für Ausländerrecht می‌تواند کمک کند. جامعه ایرانی: جوامع ایرانی فعال در برلین، مونیخ، فرانکفورت، کلن و هامبورگ. گروه‌های فیسبوک و تلگرام برای تبادل تجربه.

تغییرات قانون ۲۰۲۴

قانون جدید از ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴ تغییرات مهم:

• کاهش زمان از ۸ به ۵ سال (یا ۳ سال با یکپارچگی ویژه)
• اجازه تابعیت دوگانه برای همه - دیگر نیازی به چشم‌پوشی از تابعیت قبلی نیست
• کودکان متولد در آلمان می‌توانند هر دو تابعیت را نگه دارند
• شرایط آسان‌تر برای نسل دوم و سوم
• فرآیند دیجیتالی‌تر

این بزرگ‌ترین اصلاحات تابعیت آلمان در ۲۰ سال است و برای مهاجران بسیار مثبت است.

جمع‌بندی

دریافت تابعیت آلمان برای ایرانیان کاملاً امکان‌پذیر است. با قانون جدید ۲۰۲۴، فرآیند سریع‌تر (۵ سال به جای ۸) و تابعیت دوگانه مجاز شده است. کلید موفقیت: یادگیری زبان آلمانی (B1 حداقل)، خودکفایی مالی، صبر و پیگیری، نگهداری دقیق مدارک و یکپارچگی فعال در جامعه آلمان. پاسپورت آلمانی یکی از قدرتمندترین جهان است و حقوق شهروندی کامل در EU می‌دهد. برای کسانی که به دنبال زندگی بلندمدت در اروپا هستند، ارزشش را دارد.