راهنمای خدمات حقوقی و وکیل در آلمان برای ایرانیان

مقدمه

آلمان یکی از مقاصد اصلی ایرانیان برای تحصیل، کار و زندگی است. سیستم حقوقی آلمان یکی از پیشرفته‌ترین و پیچیده‌ترین سیستم‌های حقوقی جهان است. درک این سیستم و دانستن چگونگی دسترسی به خدمات حقوقی می‌تواند بسیار مهم باشد. آلمان کشور قانون Rechtsstaat است که یعنی قانون بر همه حاکم است. حقوق شهروندان و ساکنان به خوبی محفوظ است و سیستم قضایی مستقل و بی‌طرف است. برای ایرانیان، درک این سیستم در ابتدا ممکن است چالش‌برانگیز باشد چون بسیار رسمی و بوروکراتیک است. اما یادگیری آن و استفاده صحیح از خدمات حقوقی می‌تواند زندگی را بسیار راحت‌تر کند.

سیستم حقوقی آلمان

آلمان سیستم حقوقی Civil Law دارد که بر اساس قوانین نوشتاری است. دادگاه‌های مختلفی وجود دارد - دادگاه‌های عمومی Ordentliche Gerichte برای پرونده‌های مدنی و کیفری، دادگاه‌های کار Arbeitsgerichte، دادگاه‌های اداری Verwaltungsgerichte، دادگاه‌های مالیاتی Finanzgerichte و دادگاه‌های اجتماعی Sozialgerichte. بالاترین مرجع قضایی Bundesgerichtshof یا دادگاه عالی فدرال است. همچنین Bundesverfassungsgericht یا دادگاه قانون اساسی فدرال که بالاترین مرجع برای مسائل قانون اساسی است.

چه زمانی به وکیل نیاز دارید

موقعیت‌های مختلفی وجود دارد که به خدمات حقوقی نیاز دارید: مسائل مهاجرت و اقامت مثل تمدید ویزا، رد درخواست اقامت، Abschiebung یا اخراج، درخواست پناهندگی Asyl یا تابعیت Einbürgerung. مسائل کاری مثل اخراج Kündigung، عدم پرداخت حقوق، تبعیض، نقض قرارداد کار یا مشکلات با بیمه بیکاری Arbeitslosengeld. مسائل ملکی مثل خرید و فروش خانه، اختلاف با مالک Vermieter یا مستأجر Mieter، افزایش غیرقانونی اجاره یا اخراج از خانه. مسائل خانوادگی مثل طلاق Scheidung، حضانت فرزند Sorgerecht، نفقه Unterhalt یا مسائل ارث Erbrecht. مسائل کیفری مثل اتهامات جنایی، دستگیری یا جریمه‌های رانندگی سنگین. مسائل مصرف‌کننده مثل قراردادهای موبایل، اینترنت، بانک یا خرید معیوب. مسائل بیمه مثل رد شدن claim یا اختلاف با شرکت بیمه.

پیدا کردن وکیل

در آلمان وکلا Rechtsanwälte باید عضو Rechtsanwaltskammer یا اتحادیه وکلای منطقه خود باشند. هر ایالت Bundesland اتحادیه خودش را دارد. برای پیدا کردن وکیل می‌توانید از وب‌سایت Bundesrechtsanwaltskammer در brak.de جستجو کنید. می‌توانید بر اساس تخصص و زبان جستجو کنید. برخی وکلا فارسی صحبت می‌کنند یا با مشتریان ایرانی کار کرده‌اند. از دوستان و جامعه ایرانی توصیه بگیرید. موسسات حقوقی بزرگی مثل Freshfields، Linklaters و Hengeler Mueller برای پرونده‌های تجاری بزرگ هستند. برای مسائل شخصی، وکلای محلی معمولاً مناسب‌ترند.

هزینه خدمات حقوقی

هزینه وکیل در آلمان معمولاً بر اساس Rechtsanwaltsvergütungsgesetz یا RVG قانون هزینه وکلا است. این قانون جدول مشخصی دارد که بر اساس ارزش پرونده Streitwert، هزینه را تعیین می‌کند. مشاوره اولیه Erstberatung معمولاً حداکثر ۲۲۶ یورو به علاوه مالیات است. برای پرونده‌های ساده، هزینه می‌تواند بین ۵۰۰ تا ۲,۰۰۰ یورو باشد. پرونده‌های پیچیده چند هزار یا ده‌ها هزار یورو. برای افرادی که درآمد کم دارند، Beratungshilfe یا کمک مشاوره و Prozesskostenhilfe یا کمک هزینه دادرسی موجود است. این کمک‌های دولتی است که هزینه وکیل را کاهش می‌دهد یا کاملاً پوشش می‌دهد.

Rechtsschutzversicherung - بیمه حقوقی

بسیاری آلمانی‌ها بیمه حقوقی Rechtsschutzversicherung دارند که هزینه وکیل و دادگاه را پوشش می‌دهد. این بیمه معمولاً بین ۱۵ تا ۵۰ یورو ماهانه است و می‌تواند برای مسائل کاری، ترافیکی، ملکی و سایر موارد استفاده شود. توصیه می‌شود به خصوص اگر خودرو دارید یا کارمند هستید، این بیمه را بگیرید. می‌تواند در مواقع ضروری بسیار مفید باشد.

مسائل مهاجرت و اقامت

Ausländerbehörde یا اداره اتباع خارجی با مسائل ویزا و اقامت سروکار دارد. تصمیمات آن‌ها گاهی می‌تواند ناعادلانه یا نادرست باشد. اگر مراحل مهاجرت شما رد شد یا تمدید نشد، می‌توانید اعتراض Widerspruch کنید. اگر اعتراض موفق نبود، می‌توانید به دادگاه اداری Verwaltungsgericht شکایت کنید. داشتن وکیل متخصص مهاجرت Migrationsrecht بسیار مهم است چون قوانین پیچیده است. برای پناهندگی، فرآیند از طریق BAMF یا اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان است. اگر درخواست شما رد شد، می‌توانید با کمک وکیل شکایت کنید. سازمان‌های غیرانتفاعی زیادی هستند که به پناهندگان کمک رایگان یا ارزان می‌کنند.

مسائل کاری

قانون کار آلمان Arbeitsrecht قوی است و حقوق کارگران را خوب حفظ می‌کند. اگر اخراج شدید Kündigung، باید بررسی کنید که آیا قانونی بود یا نه. در آلمان اخراج بدون دلیل وجود ندارد - کارفرما باید دلیل معقول داشته باشد. اگر فکر می‌کنید اخراج نادرست بود، فقط سه هفته فرصت دارید که Kündigungsschutzklage یا شکایت حمایت از اخراج کنید. این مهلت بسیار مهم است - اگر از دست دهید، دیگر نمی‌توانید اعتراض کنید. دادگاه کار Arbeitsgericht رسیدگی می‌کند. در دادگاه کار و استخدام مرحله اول نیازی به وکیل نیست اما شدیداً توصیه می‌شود. برخی وکلای کار Fachanwalt für Arbeitsrecht متخصص این زمینه هستند.

مسائل ملکی

اجاره خانه در آلمان قوانین سختی دارد که از مستأجر حمایت می‌کند. Mietrecht یا قانون اجاره مشخص می‌کند مالک چه می‌تواند و چه نمی‌تواند بکند. افزایش اجاره Mieterhöhung محدود است - معمولاً نمی‌تواند بیش از ۱۵٪ در سه سال باشد. در شهرهای بزرگ Mietpreisbremse یا ترمز اجاره وجود دارد که افزایش را بیشتر محدود می‌کند. اگر مالک می‌خواهد شما را اخراج کند Kündigung، باید دلیل قانونی داشته باشد. اخراج بدون دلیل در اکثر موارد غیرقانونی است. می‌توانید با کمک وکیل یا Mieterverein یا انجمن مستأجران اعتراض کنید. خرید خانه هم فرآیند رسمی دارد. Notar یا دفتریار رسمی باید قرارداد را تنظیم کند و ثبت کند. وکیل می‌تواند قرارداد را قبل از امضا بررسی کند.

مسائل خانوادگی

طلاق در آلمان از طریق Familiengericht یا دادگاه خانواده است. قبل از درخواست طلاق، باید حداقل یک سال جدا زندگی کرده باشید Trennungsjahr. حضانت فرزند Sorgerecht به بهترین منافع کودک تصمیم می‌گیرد. نفقه Kindesunterhalt برای فرزند اجباری است و با فرمول مشخصی Düsseldorfer Tabelle محاسبه می‌شود. نفقه همسر Ehegattenunterhalt هم ممکن است باشد بسته به شرایط. داشتن وکیل خانواده Fachanwalt für Familienrecht توصیه می‌شود چون قوانین پیچیده است.

مسائل کیفری

سیستم کیفری آلمان جدی است. اگر دستگیر شدید یا اتهامی دارید، فوراً وکیل استخدام کنید. حق داشتن وکیل Verteidiger قانونی است و اگر نتوانید استخدام کنید، دولت Pflichtverteidiger یا وکیل اجباری تعیین می‌کند. حق سکوت Aussageverweigerungsrecht دارید - یعنی مجبور نیستید چیزی بگویید که علیه خودتان باشد. از این حق استفاده کنید و فقط با حضور وکیل صحبت کنید. برخی جرائم در آلمان سخت‌تر از ایران است - مثلاً مواد مخدر، تقلب مالیاتی یا رانندگی مست. برخی سبک‌تر - مثل برخی جرائم فرهنگی.

حل اختلاف جایگزین

آلمان خدمات Mediation یا میانجیگری دارد. Mediator شخص بی‌طرفی است که کمک می‌کند طرفین به توافق برسند. این می‌تواند سریع‌تر، ارزان‌تر و کم‌استرس‌تر از دادگاه باشد. برای اختلافات تجاری، Schiedsgericht یا دادگاه داوری هم موجود است.

زبان و ترجمه

دادگاه‌های آلمان به آلمانی هستند. اگر آلمانی نمی‌دانید، حق مترجم دارید. دولت هزینه مترجم را می‌پردازد در پرونده‌های کیفری و برخی پرونده‌های دیگر. همه اسناد باید به آلمانی ترجمه شوند توسط مترجم رسمی Vereidigte Übersetzer. ترجمه‌های غیررسمی در دادگاه پذیرفته نمی‌شود.

نکات مهم

در آلمان همه چیز باید نوشتاری و رسمی باشد. قراردادها، توافقات، اعتراضات - همه باید مکتوب باشد. قرارداد شفاهی معمولاً اثبات سخت است. مهلت‌ها Fristen در آلمان بسیار مهم است. اگر مهلتی برای اعتراض یا شکایت وجود دارد، حتماً رعایت کنید. از دست دادن مهلت می‌تواند یعنی از دست دادن حق شما. نامه‌های رسمی را جدی بگیرید. اگر نامه‌ای از دادگاه، اداره یا وکیل دریافت کردید، سریع واکنش نشان دهید. نادیده گرفتن می‌تواند مشکل بزرگ‌تر کند.

منابع مفید

Bundesrechtsanwaltskammer در brak.de برای پیدا کردن وکیل. Amtsgericht یا دادگاه محلی برای مشاوره رایگان Beratungshilfe. Verbraucherzentrale یا مرکز مصرف‌کننده برای مسائل مصرفی. سازمان‌های کمکی برای پناهندگان مثل Pro Asyl، Caritas، Diakonie و دیگران خدمات رایگان یا ارزان دارند.

جمع‌بندی

سیستم حقوقی آلمان پیچیده اما منصفانه است. درک این سیستم و دسترسی به خدمات حقوقی می‌تواند در مواقع ضروری بسیار مهم باشد. نکات کلیدی شامل یادگیری قوانین پایه آلمان، پیدا کردن وکیل متخصص در زمینه موردنظر، استفاده از بیمه حقوقی اگر ممکن است، نگه‌داشتن همه مدارک و نامه‌ها، رعایت مهلت‌های قانونی که بسیار مهم است، استفاده از خدمات رایگان یا ارزان اگر درآمد کم دارید، پیگیری مکتوب همه چیز و در صورت مشکل جدی سریع اقدام کردن است. آلمان کشور قانون است. اگر حقوق خود را بشناسید و صحیح از آن دفاع کنید، سیستم از شما حمایت می‌کند.