راهنمای خدمات حقوقی و وکیل در بریتانیا برای ایرانیان

مقدمه

بریتانیا با تاریخ حقوقی غنی و سیستم قضایی معتبر، مقصد محبوب ایرانیان است. درک سیستم حقوقی بریتانیا و دانستن چگونگی دسترسی به خدمات وکالت می‌تواند در مواقع ضروری بسیار مفید باشد. سیستم حقوقی بریتانیا بر اساس Common Law یا قانون عرفی است که متفاوت از سیستم Civil Law اروپای قاره‌ای است. انگلستان و ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی هر کدام سیستم حقوقی کمی متفاوتی دارند اما اکثر قوانین مشترک است. برای ایرانیان، بریتانیا کشور قانون‌مدار است با حقوق شهروندی قوی و سیستم قضایی مستقل.

سیستم حقوقی بریتانیا

در انگلستان و ولز، دادگاه‌های مختلفی وجود دارد - Magistrates' Courts برای پرونده‌های جنایی سبک، Crown Court برای پرونده‌های جنایی سنگین، County Courts برای پرونده‌های مدنی کوچک، High Court برای پرونده‌های بزرگ‌تر، Court of Appeal برای تجدیدنظر و Supreme Court بالاترین مرجع. همچنین دادگاه‌های تخصصی مثل Employment Tribunal برای اختلافات کاری، Immigration Tribunal برای مسائل مهاجرت و Family Court برای مسائل خانواده وجود دارد.

چه زمانی به وکیل نیاز دارید

موقعیت‌های مختلفی وجود دارد که به خدمات حقوقی نیاز دارید: مسائل مهاجرت و اقامت مثل درخواست ویزا، تمدید Leave to Remain، رد درخواست، اخراج Deportation، درخواست پناهندگی Asylum یا تابعیت Citizenship. مسائل کاری مثل اخراج نادرست Unfair Dismissal، تبعیض Discrimination، هراسمنت Harassment، عدم پرداخت حقوق یا نقض قرارداد کار. مسائل ملکی مثل خرید و فروش خانه، اختلاف با مالک Landlord یا مستأجر Tenant، اخلاء Eviction یا مسائل رهن Mortgage. مسائل خانوادگی مثل طلاق Divorce، حضانت فرزند Child Custody، نفقه Child Maintenance یا ارث Inheritance. مسائل کیفری مثل اتهامات جنایی، دستگیری Arrest یا جریمه‌های سنگین. مسائل مصرف‌کننده مثل قراردادها، خرید معیوب یا کلاهبرداری. مسائل بدهی مثل Debt، ورشکستگی Bankruptcy یا IVA یا Individual Voluntary Arrangement.

پیدا کردن وکیل

در بریتانیا دو نوع وکیل وجود دارد - Solicitor که با مشتریان کار می‌کند و اکثر کارهای حقوقی را انجام می‌دهد، و Barrister که متخصص دادرسی است و در دادگاه‌های بالاتر نمایندگی می‌کند. برای پیدا کردن Solicitor می‌توانید از وب‌سایت Law Society در lawsociety.org.uk جستجو کنید. برای Barrister از Bar Council در barcouncil.org.uk. از دوستان و جامعه ایرانی توصیه بگیرید. موسسات حقوقی بزرگی مثل Clifford Chance، Allen & Overy و Freshfields در لندن برای پرونده‌های تجاری بزرگ هستند. برای مسائل شخصی، Solicitors محلی معمولاً مناسب‌تر و ارزان‌ترند.

هزینه خدمات حقوقی

هزینه وکیل در بریتانیا بسته به پیچیدگی پرونده و شهر متفاوت است. لندن گران‌تر از شهرهای دیگر. مشاوره اولیه Initial Consultation معمولاً بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ پوند. برخی Solicitors مشاوره اولیه رایگان ارائه می‌دهند. پرونده‌های ساده ممکن است بین ۱,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ پوند هزینه داشته باشد. پرونده‌های پیچیده‌تر چند هزار یا ده‌ها هزار پوند. برخی Solicitors ساعتی کار می‌کنند - معمولاً بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ پوند هر ساعت. برای افرادی که درآمد کم دارند، Legal Aid یا کمک حقوقی دولتی موجود است. Legal Aid Agency این خدمات را ارائه می‌دهد اما محدود است - فقط برای برخی نوع پرونده‌ها مثل کیفری، خانواده و مراحل مهاجرت شرایط خاص. باید Means Test آزمون درآمد و Merits Test آزمون شایستگی پرونده را قبول شوید. همچنین No Win No Fee یا Conditional Fee Arrangement رایج است - به خصوص برای خسارت شخصی Personal Injury. اگر برنده نشوید، چیزی نمی‌پردازید.

مسائل مهاجرت و اقامت

Home Office با مسائل مهاجرت سروکار دارد. فرآیند ویزا و اقامت پیچیده است و اخیراً بعد از Brexit سخت‌تر شده. داشتن Immigration Solicitor بسیار توصیه می‌شود. اگر درخواست شما رد شد، می‌توانید Administrative Review درخواست کنید - بررسی اداری برای اشتباهات اداری. اگر موفق نبود، می‌توانید به Immigration Tribunal اعتراض Appeal کنید. برای پناهندگی، فرآیند از طریق Asylum Screening و سپس Substantive Interview است. اگر رد شد، می‌توانید اعتراض کنید. سازمان‌های غیرانتفاعی زیادی مثل Refugee Council، British Red Cross و Asylum Aid کمک رایگان می‌کنند. Deportation Order دستور اخراج جدی است. اگر دریافت کردید، فوراً به Immigration Solicitor مراجعه کنید. ممکن است بتوانید اعتراض کنید بر اساس Article 8 حق خصوصی و خانوادگی یا دلایل دیگر.

مسائل کاری

قانون کار بریتانیا Employment Law حقوق کارگران را تا حدی محفوظ می‌کند. اگر اخراج شدید Dismissal، باید بررسی کنید که آیا Unfair Dismissal اخراج نادرست بود یا نه. برای شکایت Unfair Dismissal باید حداقل دو سال سابقه کار داشته باشید - مگر اینکه اخراج به دلیل تبعیض، Whistleblowing افشاگری یا دلایل خاص دیگر باشد. فقط سه ماه فرصت دارید که به Employment Tribunal شکایت کنید. این مهلت بسیار مهم است. قبل از رفتن به Tribunal، باید Early Conciliation از طریق ACAS یا Advisory, Conciliation and Arbitration Service انجام دهید. ACAS سعی می‌کند میانجیگری کند. اگر اخراج نادرست ثابت شد، حق غرامت Compensation دارید. Basic Award و Compensatory Award دو نوع غرامت است. برای تبعیض - بر اساس نژاد، جنسیت، سن، مذهب، معلولیت یا گرایش جنسی - مهلت دو سال لازم نیست. می‌توانید فوراً شکایت کنید.

مسائل ملکی

خرید خانه در بریتانیا فرآیند Conveyancing نامیده می‌شود. Solicitor یا Licensed Conveyancer می‌تواند کمک کند. Searches یا جستجوها برای بررسی ملک، Exchange of Contracts تبادل قراردادها و Completion نهایی کردن معامله مراحل اصلی است. برای اجاره، Tenancy Agreement یا قرارداد اجاره باید نوشتاری باشد. Assured Shorthold Tenancy یا AST رایج‌ترین نوع است. Deposit یا ودیعه باید در Deposit Protection Scheme محافظت شود. اگر مالک می‌خواهد شما را اخلاء کند، باید Section 21 Notice یا Section 8 Notice بدهد - بسته به دلیل. نمی‌تواند خودسرانه شما را بیرون کند. اگر این کار را کرد، Illegal Eviction است. Shelter سازمان غیرانتفاعی است که به مستأجران کمک رایگان می‌کند.

مسائل خانوادگی

طلاق در بریتانیا اخیراً ساده‌تر شده. No-Fault Divorce معرفی شد که دیگر نیازی به اثبات تقصر نیست. Divorce Petition یا درخواست طلاق آنلاین قابل انجام است. Decree Nisi و سپس Decree Absolute دو مرحله طلاق است. Financial Settlement تسویه مالی و Child Arrangements ترتیبات فرزند هم باید مشخص شود. Child Custody یا حضانت در بریتانیا Child Arrangements Order نامیده می‌شود که مشخص می‌کند فرزند با چه کسی زندگی می‌کند Lives With و چه کسی ملاقات دارد Spends Time With. Child Maintenance نفقه فرزند اجباری است. Child Maintenance Service یا CMS مبلغ را محاسبه و اجرا می‌کند.

مسائل کیفری

سیستم کیفری بریتانیا جدی است. اگر دستگیر شدید Arrest، حق داشتن Solicitor دارید. Duty Solicitor یا وکیل مسئول شب در پلیس رایگان است. حق سکوت Right to Silence دارید اما در بریتانیا محدودیت‌هایی دارد. اگر در دادگاه چیزی بگویید که در پلیس نگفتید، می‌تواند علیه شما استفاده شود. بهتر است با Solicitor مشورت کنید. Legal Aid برای پرونده‌های کیفری موجود است. اگر درآمد پایین دارید، رایگان است. اگر درآمد متوسط، ممکن است سهم شخصی Contributions بپردازید. برای اتباع خارجی، محکومیت کیفری می‌تواند به اخراج منجر شود. حتماً Solicitor داشته باشید که با immigration consequences آشناست.

مسائل بدهی

بدهی در بریتانیا مشکل رایج است. اگر بدهی دارید، سازمان‌های کمک بدهی رایگان مثل Citizens Advice، StepChange و National Debtline می‌توانند مشاوره بدهند. راه حل‌های مختلفی وجود دارد. DMP یا Debt Management Plan برنامه پرداخت غیررسمی. IVA یا Individual Voluntary Arrangement برنامه پرداخت رسمی پنج ساله که بعد از آن بقیه بدهی بخشیده می‌شود. Bankruptcy ورشکستگی برای بدهی‌های بسیار بالا. Bailiff یا ضابط دادگستری ممکن است برای دریافت بدهی بیاید. حقوق مشخصی دارند و نمی‌توانند به زور وارد خانه شوند - مگر اینکه دستور دادگاه خاصی داشته باشند.

حل اختلاف جایگزین

بریتانیا خدمات Mediation یا میانجیگری دارد که می‌تواند سریع‌تر و ارزان‌تر از دادگاه باشد. برای اختلافات خانوادگی، Mediation معمولاً اجباری است قبل از رفتن به دادگاه - باید MIAM یا Mediation Information and Assessment Meeting حضور داشته باشید. Small Claims Court برای پرونده‌های زیر ۱۰,۰۰۰ پوند. فرآیند ساده است و نیازی به Solicitor نیست.

نکات مهم

مهلت‌ها Limitation Periods را جدی بگیرید. برای Unfair Dismissal سه ماه، برای Personal Injury سه سال، برای Breach of Contract معمولاً شش سال. از دست دادن مهلت یعنی از دست دادن حق شکایت. همه چیز را مکتوب کنید و نگه دارید. ایمیل‌ها، نامه‌ها، قراردادها - همه مهم است. Recorded Delivery برای نامه‌های مهم استفاده کنید. حقوق خود را بدانید. Citizens Advice وب‌سایت عالی برای اطلاعات رایگان است. دفاتر محلی Citizens Advice مشاوره رایگان رو در رو هم ارائه می‌دهند.

منابع مفید

Law Society در lawsociety.org.uk برای پیدا کردن Solicitor. Citizens Advice در citizensadvice.org.uk برای مشاوره رایگان. Legal Aid Agency در gov.uk/legal-aid. ACAS در acas.org.uk برای مسائل کاری. Shelter در shelter.org.uk برای مسائل ملکی. StepChange در stepchange.org برای مسائل بدهی.

جمع‌بندی

سیستم حقوقی بریتانیا قابل دسترس است با منابع رایگان زیاد. درک این سیستم و دسترسی به خدمات حقوقی می‌تواند در مواقع ضروری مهم باشد. نکات کلیدی شامل پیدا کردن Solicitor متخصص در زمینه موردنظر، استفاده از Legal Aid اگر واجد شرایط هستید، رعایت مهلت‌های قانونی به خصوص سه ماه برای Employment Tribunal، نگه‌داشتن همه مدارک، استفاده از Citizens Advice برای مشاوره رایگان، در مسائل مهاجرتی سریع اقدام کردن و پیگیری فعال است. بریتانیا کشور قانون است. اگر حقوق خود را بشناسید، سیستم از شما حمایت می‌کند.