راهنمای دریافت گواهینامه رانندگی در فرانسه برای ایرانیان

مقدمه

فرانسه با پاریس رمانتیک، شاتوهای لوآر، مزارع انگور بورگوندی و سواحل ریویرا، مقصد رویایی است. داشتن گواهینامه رانندگی در فرانسه به شما امکان می‌دهد فراتر از پاریس سفر کنید و زیبایی‌های این کشور را کشف کنید. سیستم حمل‌ونقل عمومی در شهرهای بزرگ خوب است - مترو پاریس، TGV قطار سریع - اما برای کشف روستاها، ساحل و کوهستان‌ها، خودرو ضروری است. فرآیند دریافت گواهینامه در فرانسه استاندارد اروپایی است اما نیاز به صبر و هزینه قابل توجه دارد. یکی از چالش‌ها این است که تقریباً همه چیز به فرانسوی است.

وضعیت گواهینامه ایرانی

فرانسه گواهینامه ایرانی را برای تبدیل مستقیم نمی‌پذیرد. فقط گواهینامه کشورهای اتحادیه اروپا، EEA و تعداد محدودی کشور دیگر مثل سوئیس، ژاپن، کره جنوبی، کانادا برخی ایالات آمریکا، استرالیا و چند کشور دیگر قابل تبدیل است. ایرانیان باید از ابتدا شروع کنند. اما می‌توانید برای مدت محدودی با گواهینامه ایرانی رانندگی کنید.

استفاده موقت از گواهینامه ایرانی

اگر توریست هستید، می‌توانید با گواهینامه ایرانی معتبر همراه با گواهینامه بین‌المللی IDP یا ترجمه رسمی به فرانسوی تا یک سال رانندگی کنید. اگر اقامت Titre de Séjour دارید و در فرانسه زندگی می‌کنید، قوانین می‌گوید باید ظرف یک سال گواهینامه فرانسوی بگیرید. بهتر است زودتر شروع کنید چون فرآیند می‌تواند طولانی باشد و نوبت‌گیری برای آزمون‌ها گاهی چندین ماه طول می‌کشد.

شرایط اولیه

برای دریافت گواهینامه باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشید. اقامت معتبر لازم است - این می‌تواند اقامت دانشجویی، کاری، یا خانوادگی باشد. آدرس ثابت در فرانسه هم ضروری است - باید اثبات کنید حداقل شش ماه در فرانسه زندگی می‌کنید.

گواهی پزشکی

برای گواهینامه معمولی Permis B نیازی به گواهی پزشکی نیست مگر اینکه مشکل سلامتی خاصی داشته باشید. اما در زمان ثبت‌نام باید اعلام کنید که سلامت عمومی خوبی دارید. برای کلاس‌های خاص مثل کامیون یا اتوبوس، معاینه پزشکی اجباری است.

ثبت‌نام در مدرسه رانندگی

باید در مدرسه رانندگی Auto-école ثبت‌نام کنید. تقریباً در هر محله‌ای پیدا می‌شود. قیمت‌ها در فرانسه متفاوت و نسبتاً بالاست - در پاریس و شهرهای بزرگ بیشتر. مدارس بسته‌های مختلف ارائه می‌دهند. بسته کامل Forfait complet معمولاً شامل کتاب، دسترسی آنلاین، کلاس‌های نظری، تعداد مشخصی کلاس عملی و آزمون‌ها است. می‌توانید قیمت‌ها را در چند مدرسه مقایسه کنید. برخی مدارس در پاریس و شهرهای بزرگ کلاس‌های انگلیسی هم دارند اما اکثریت فقط فرانسوی است.

کلاس‌های نظری و Code de la Route

باید Code de la Route یا قوانین جاده را یاد بگیرید. این کتاب جامع قوانین راهنمایی فرانسه است. می‌توانید کلاس‌های نظری در مدرسه حضور داشته باشید یا خودتان مطالعه کنید. امروزه بیشتر افراد از پلتفرم‌های آنلاین استفاده می‌کنند که آزمون‌های تمرینی نامحدود دارند. اپلیکیشن‌های موبایل مثل "Code de la Route" و "Prépacode" خیلی کمک می‌کنند. باید موضوعات مختلفی را یاد بگیرید - علائم راهنمایی، قوانین اولویت، سرعت، فاصله ایمن، سبقت، پارک، رانندگی در شرایط مختلف، اکو-رانندگی، مکانیک اولیه و کمک‌های اولیه.

آزمون نظری Code

آزمون Code یا Examen Théorique توسط مراکز مجاز La Poste، SGS، Dekra و غیره برگزار می‌شود. این آزمون کامپیوتری است با ۴۰ سوال تصویری - معمولاً ویدیوهای کوتاه از موقعیت‌های رانندگی. باید حداکثر ۵ سوال اشتباه کنید - یعنی حداقل ۳۵ سوال درست. آزمون به فرانسوی است اما می‌توانید از چند زبان دیگر مثل انگلیسی، آلمانی، اسپانیولی، عربی، روسی یا چینی استفاده کنید. متأسفانه فارسی موجود نیست. هر سوال یک ویدیو یا تصویر از موقعیت رانندگی نشان می‌دهد و شما باید تصمیم بگیرید چه کاری انجام می‌دهید. زمان برای هر سوال محدود است. آزمون چالش‌برانگیز است چون موقعیت‌های واقعی را شبیه‌سازی می‌کند. نوبت‌گیری برای آزمون Code معمولاً سریع است - ظرف یک تا دو هفته. هزینه حدود ۳۰ یورو است. اگر قبول نشدید، می‌توانید فوراً دوباره ثبت‌نام کنید. گواهی قبولی Code پنج سال اعتبار دارد. یعنی باید ظرف پنج سال آزمون عملی را قبول شوید.

کلاس‌های عملی

بعد از قبولی در Code، کلاس‌های عملی Leçons de Conduite شروع می‌شود. باید حداقل ۲۰ ساعت کلاس عملی با مربی مجاز بگیرید. این حداقل قانونی است اما عملاً اکثر افراد بین ۳۰ تا ۴۰ ساعت یا حتی بیشتر نیاز دارند. کلاس‌ها در خودروی آموزشی مدرسه است. معمولاً دنده دستی Manual است اما می‌توانید با اتوماتیک Boîte Automatique هم آزمون بدهید - در این صورت گواهینامه شما محدود به اتوماتیک می‌شود. یاد می‌گیرید رانندگی در شهر، جاده، اتوبان، پارک، مانورها و رانندگی دفاعی. مربی شما را ارزیابی می‌کند و وقتی آماده دید، برای آزمون عملی ثبت‌نام می‌کنید.

آزمون عملی

آزمون عملی Examen Pratique با معاینه‌کننده دولتی Inspecteur است که در خودروی مدرسه شما می‌نشیند. آزمون حدود ۳۲ دقیقه طول می‌کشد و در خیابان‌های واقعی است. شامل چند بخش است. ابتدا معاینه‌کننده یک سوال فنی می‌پرسد - مثلاً چگونه سطح روغن را چک می‌کنید یا چراغ‌ها چگونه کار می‌کنند. سپس حدود ۲۵ دقیقه رانندگی در شرایط مختلف - شهر، جاده، اگر ممکن باشد اتوبان، مانورها و پارک. در پایان باید یک مانور معکوس Manoeuvre en Marche Arrière انجام دهید - مثلاً دنده عقب با چرخش یا پارک. همچنین یک توقف دقیق Arrêt de Précision - توقف در نقطه مشخص. معاینه‌کننده سیستم امتیازدهی دارد. هر خطا امتیاز منفی دارد. خطاهای جدی که ایمنی را به خطر می‌اندازند باعث مردودی فوری می‌شوند. نوبت‌گیری برای آزمون عملی در فرانسه چالش بزرگ است. گاهی باید ۳ تا ۶ ماه یا حتی بیشتر منتظر بمانید. این یکی از دلایلی است که فرآیند کلی طولانی می‌شود. اگر قبول شدید، فوق‌العاده! اگر نشدید، باید دوباره منتظر نوبت بمانید و کلاس‌های اضافی بگیرید.

دریافت گواهینامه

بعد از قبولی، گواهینامه Permis B شما صادر می‌شود. این کارت پلاستیکی است با عکس و اطلاعات شما. گواهینامه ۱۵ سال اعتبار دارد. گواهینامه جدید Permis Probatoire است - دوره آزمایشی. در سه سال اول فقط ۶ امتیاز دارید به جای ۱۲. باید بدون تخلف رانندگی کنید تا به ۱۲ امتیاز برسید.

هزینه‌ها

هزینه دریافت گواهینامه در فرانسه بالاست - یکی از گران‌ترین‌ها در اروپا. معمولاً بین ۱,۵۰۰ تا ۲,۵۰۰ یورو یا حتی بیشتر. این شامل ثبت‌نام مدرسه، کتاب و دسترسی آنلاین، کلاس‌های عملی (حدود ۵۰-۶۰ یورو هر ساعت)، آزمون Code (۳۰ یورو) و آزمون عملی (هزینه ثبت‌نام حدود ۱۰۰ یورو) است. اگر در آزمون عملی مردود شوید، هر بار دوباره هزینه آزمون و کلاس‌های اضافی اضافه می‌شود. برخی افراد تا ۳,۰۰۰ یا ۴,۰۰۰ یورو هم خرج می‌کنند.

نکات مهم

رانندگی در فرانسه نظم نسبی دارد اما باید احتیاط کنید. سرعت در شهر معمولاً ۵۰ کیلومتر، در جاده‌های برون‌شهری ۸۰ یا ۹۰ و در اتوبان‌ها ۱۳۰ کیلومتر در ساعت است - در باران به ۱۱۰ کاهش می‌یابد. دوربین‌های سرعت Radar همه جا هستند - ثابت، سیار و متوسط سرعت. جریمه‌ها سنگین است و امتیاز هم کم می‌کند. Priorité à Droite یا اولویت راست قانون مهمی است در فرانسه - در تقاطع‌های بدون علامت، کسی که از راست می‌آید اولویت دارد. البته در بیشتر تقاطع‌ها علامت وجود دارد اما باید بدانید. Rond-point یا میدان دایره‌ای بسیار رایج است. کسی که درون میدان است اولویت دارد.

سیستم امتیازی

فرانسه سیستم امتیازی Permis à Points دارد. گواهینامه معمولی ۱۲ امتیاز دارد اما گواهینامه جدید فقط ۶ امتیاز. هر تخلف امتیاز کم می‌کند - از ۱ تا ۶ امتیاز بسته به شدت. اگر امتیازهایتان تمام شود، گواهینامه معلق می‌شود. می‌توانید با دوره‌های آموزشی Stage de Récupération امتیاز پس بگیرید.

بیمه برای مهاجران

داشتن بیمه شخص ثالث Assurance au Tiers اجباری است. هزینه برای رانندگان جدید بالاست - معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱,۵۰۰ یورو سالانه یا بیشتر. در پاریس و شهرهای بزرگ گران‌تر است. بیمه جامع Tous Risques هم توصیه می‌شود اما گران‌تر است.

زبان فرانسوی

یادگیری زبان فرانسوی برای فرآیند بسیار کمک می‌کند. اصطلاحات مهم: Permis de Conduire یعنی گواهینامه، Auto-école یعنی مدرسه رانندگی، Code de la Route یعنی قوانین جاده، Examen Pratique یعنی آزمون عملی، Rond-point یعنی میدان دایره‌ای، Stationnement یعنی پارک، Amende یعنی جریمه، Autoroute یعنی اتوبان.

استفاده از گواهینامه فرانسه در سایر کشورها

گواهینامه فرانسه در تمام کشورهای اتحادیه اروپا و EEA معتبر است. می‌توانید در هر جای اروپا رانندگی کنید.

منابع مفید

وب‌سایت رسمی Sécurité Routière در securite-routiere.gouv.fr اطلاعات کامل دارد. اپلیکیشن‌های موبایل مثل "Code de la Route 2024" و "Prépacode" برای تمرین عالی هستند.

جمع‌بندی

دریافت گواهینامه در فرانسه فرآیندی است که معمولاً ۶ ماه تا یک سال یا بیشتر طول می‌کشد - به دلیل صف‌های طولانی برای آزمون عملی. برای ایرانیان نکات کلیدی شامل شروع زودهنگام، یادگیری فرانسوی حداقل در سطح پایه، تمرین جدی برای Code با آزمون‌های آنلاین، گرفتن کلاس‌های عملی کافی، صبر برای نوبت آزمون، یادگیری رانندگی دنده دستی و آماده بودن برای هزینه‌های بالاست. فرانسه کشور زیبایی است با جاده‌های شگفت‌انگیز. از جاده شمپاین گرفته تا Route des Vins، از کوهستان‌های آلپ تا سواحل Côte d'Azur، با گواهینامه فرانسه می‌توانید همه را کشف کنید.