راهنمای دریافت تابعیت ایتالیا برای ایرانیان

مقدمه

دریافت تابعیت ایتالیا برای اتباع خارجی از جمله ایرانیان امکان‌پذیر است اما نیازمند صبر و اقامت طولانی‌مدت است. ایتالیا با فرهنگ غنی، تاریخ کهن و سبک زندگی دلپذیر، مقصد جذابی برای زندگی است. برای ایرانیان، ایتالیا یکی از گزینه‌های اروپایی محبوب است. فرآیند تابعیت نسبتاً شفاف است اما بوروکراسی ایتالیا به کندی معروف است.

سیستم تابعیت ایتالیا

ایتالیا سیستم قوی Jus Sanguinis خون‌خویشاوندی دارد. تابعیت عمدتاً از طریق والدین منتقل می‌شود. ایتالیا یکی از سخاوتمندترین کشورها در تابعیت از طریق اجداد است. تابعیت دوگانه Dual Citizenship ایتالیا کاملاً تابعیت دوگانه را می‌پذیرد. می‌توانید تابعیت ایران را حفظ کنید. نیازی به رها کردن تابعیت قبلی نیست. قوانین تابعیت توسط Ministero dell'Interno وزارت کشور و دفاتر Prefettura در هر استان اداره می‌شود.

مسیرهای دریافت تابعیت

تابعیت از طریق اقامت (Naturalizzazione)

رایج‌ترین مسیر برای ایرانیان است. نیاز به ۱۰ سال اقامت قانونی و مستمر در ایتالیا دارید. شرایط شامل ۱۰ سال اقامت قانونی Residenza Legale در ایتالیا، اقامت مستمر و بدون قطع طولانی، داشتن Permesso di Soggiorno UE Lungo Periodo اقامت دائم EU، زبان ایتالیایی سطح B1، درآمد کافی - حداقل €۸,۲۶۳.۳۱ سالانه برای فرد (بیشتر برای خانواده)، نداشتن سابقه کیفری جدی، تعهد به قانون اساسی ایتالیا و مالیات مهاجران منظم است. مدت زمان بررسی: ۲-۴ سال بعد از ارسال درخواست! این یکی از کندترین فرآیندهای اروپا است. نکته مهم: ۱۰ سال خیلی طولانی است و بررسی ۲-۴ سال دیگر. در مجموع ۱۲-۱۴ سال! اما برای برخی گروه‌ها کوتاه‌تر است.

مسیرهای تسریع‌شده

برخی گروه‌ها زمان کوتاه‌تری نیاز دارند:

• پناهندگان و Apolidi افراد بی‌تابعیت

• شهروندان EU که در ایتالیا اقامت دارند

• کسانی که از اجداد ایتالیایی دارند (نیاکان ایتالیایی)
• کسانی که در کشورهای سابق مستعمره ایتالیا متولد شده‌اند (اریتره، سومالی، لیبی، اتیوپی)
• کسانی که برای ایتالیا خدمات استثنایی انجام داده‌اند

• اگر با شهروند ایتالیایی ازدواج کنید و در ایتالیا زندگی کنید: ۲ سال
• اگر با شهروند ایتالیایی ازدواج کنید و خارج از ایتالیا زندگی کنید: ۳ سال
• اگر فرزند داشته باشید، این مدت نصف می‌شود (۱ سال در ایتالیا، ۱.۵ سال خارج)

متأسفانه ایران در هیچ گروه تسریع‌شده نیست. باید ۱۰ سال کامل منتظر بمانید، مگر با ازدواج.

تابعیت از طریق ازدواج

اگر با شهروند ایتالیایی ازدواج کنید، بعد از ۲ سال اقامت در ایتالیا (یا ۳ سال اگر خارج ایتالیا) می‌توانید درخواست تابعیت دهید. شرایط شامل ازدواج رسمی و قانونی با شهروند ایتالیایی، حداقل ۲ سال از تاریخ ثبت ازدواج (اگر در ایتالیا)، اقامت قانونی در ایتالیا، ازدواج هنوز معتبر - طلاق نگرفته‌اید، زبان ایتالیایی B1، درآمد کافی (می‌تواند درآمد همسر باشد) و نداشتن سابقه کیفری است. اگر فرزند دارید، زمان نصف می‌شود: ۱ سال در ایتالیا یا ۱.۵ سال خارج. نکته مهم: بررسی درخواست ازدواج هم ۲-۴ سال طول می‌کشد!

تابعیت از طریق اجداد (Jure Sanguinis)

ایتالیا یکی از سخاوتمندترین کشورها در تابعیت از طریق اجداد است. اگر اجداد ایتالیایی دارید (حتی نیای نیای پدربزرگ)، ممکن است واجد شرایط باشید. شرایط: یک جد ایتالیایی که بعد از ۱۷ مارس ۱۸۶۱ متولد شده (تأسیس ایتالیا)، زنجیره‌ای بدون قطع - هیچ جد نباید قبل از تولد فرزند بعدی تابعیت خود را رها کرده باشد، اگر از طریق زن است، فرزند بعدی باید بعد از ۱ ژانویه ۱۹۴۸ متولد شده باشد (قبل از آن، زنان نمی‌توانستند تابعیت منتقل کنند). این برای ایرانیان کاربرد ندارد مگر واقعاً اجداد ایتالیایی داشته باشید (بسیار نادر).

تابعیت برای کودکان

متولد شدن در ایتالیا خودش تابعیت نمی‌دهد (سیستم Jus Sanguinis). اما:

• اگر والدین بی‌تابعیت باشند → تابعیت اتوماتیک
• اگر کودک در ایتالیا متولد شود و تا ۱۸ سالگی مستمر در ایتالیا زندگی کند، در ۱۸ سالگی می‌تواند درخواست تابعیت دهد

قانون جدیدی در پارلمان در حال بررسی است که ممکن است Jus Soli محدود (تابعیت بر اساس خاک) برای کودکان متولد در ایتالیا معرفی کند. اما هنوز تصویب نشده.

فرآیند درخواست تابعیت

مدارک مورد نیاز

مدارک معمولاً شامل فرم درخواست رسمی Domanda di Cittadinanza، پاسپورت معتبر، Permesso di Soggiorno کارت اقامت، Certificato di Residenza تاریخچه اقامت از Anagrafe شهرداری، شناسنامه ایرانی (ترجمه رسمی و Apostille)، گواهی ازدواج (اگر متأهل - ترجمه و Apostille)، Certificato Penale گواهی عدم سوء پیشینه از ایتالیا، Certificato Penale از ایران و کشورهایی که بیش از ۶ ماه زندگی کرده‌اید، گواهی زبان ایتالیایی B1 (CILS، CELI، PLIDA یا مدرک دانشگاهی ایتالیایی)، مدارک مالی: Dichiarazione dei Redditi اظهارنامه مالیاتی، Buste Paga فیش حقوقی، Certificato di Nascita فرزندان (اگر دارید) و عکس‌های پاسپورتی است. همه مدارک خارجی باید ترجمه رسمی، Apostille و Legalizzazione تأیید کنسولی داشته باشند.

هزینه‌ها

هزینه‌های رسمی شامل هزینه درخواست تابعیت: €۲۵۰ (نسبتاً ارزان)، مارک مالیاتی Marca da Bollo: €۱۶ برای هر سند، آزمون زبان B1: €۱۰۰-۲۰۰، ترجمه مدارک: €۲۰-۵۰ هر سند، Apostille و تأییدات: €۵۰-۱۰۰ و هزینه‌های اداری دیگر: €۱۰۰-۲۰۰ است. جمع کل: حدود €۷۰۰-۱,۵۰۰.

مدت زمان

• زمان لازم برای واجد شرایط شدن: ۱۰ سال (یا ۲ سال با ازدواج)
• مدت بررسی درخواست: ۲-۴ سال (گاهی حتی بیشتر!)
• جمعاً: ۱۲-۱۴ سال برای مسیر عادی، ۴-۶ سال برای ازدواج

فرآیند ایتالیا یکی از کندترین در اروپا است!

آزمون زبان

باید سطح B1 ایتالیایی را اثبات کنید. گواهی‌های پذیرفته‌شده:

• CILS از دانشگاه Siena
• CELI از دانشگاه Perugia
• PLIDA از Società Dante Alighieri
• CERT.IT از دانشگاه Roma Tre

یا مدرک دانشگاهی ایتالیایی. هزینه آزمون: €۱۰۰-۲۰۰ معافیت: اگر کمتر از ۱۴ سال دارید یا بالای ۷۰ سال یا معلولیت خاص.

چالش‌ها و موانع

چالش‌های رایج شامل انتظار بسیار طولانی - ۱۰ سال اقامت + ۲-۴ سال بررسی = ۱۲-۱۴ سال، بوروکراسی افسانه‌ای کند ایتالیا، عدم شفافیت - نمی‌دانید درخواست شما کجاست، تعداد زیاد مدارک و ترجمه‌ها، زبان ایتالیایی ضروری است، درآمد حداقل سخت‌گیرانه و هیچ guarantee نیست - می‌توانند بدون دلیل رد کنند است. برای ایرانیان خاص: دریافت گواهی عدم سوء پیشینه از ایران و Apostille آن می‌تواند دشوار باشد. نکته مهم: ایتالیا حق رد درخواست بدون توضیح کامل را دارد. حتی بعد از ۱۰+ سال، تضمینی نیست.

حقوق و مزایای شهروندی ایتالیا

مزایا شامل پاسپورت ایتالیا - بدون ویزا به ۱۹۰+ کشور، یکی از قدرتمندترین، حق رأی در انتخابات، آزادی کامل سفر و کار و استخدام EU/EEA/سوئیس، دسترسی به SSN بیمه درمانی ملی رایگان، امنیت کامل اقامت، حق کار در همه مشاغل از جمله دولتی، تابعیت دوگانه - می‌توانید ایرانی هم بمانید و برای فرزندان - تابعیت ایتالیا به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود است. تعهدات شامل وفاداری به جمهوری ایتالیا، رعایت قانون اساسی ایتالیا، پرداخت مالیات بر درآمد جهانی اگر مقیم ایتالیا باشید و احترام به ارزش‌های دموکراتیک است. خدمت سربازی: ایتالیا خدمت اجباری ندارد (از ۲۰۰۵). ارتش حرفه‌ای است.

جایگزین: اقامت دائم

اگر تابعیت خیلی طول می‌کشد، Permesso di Soggiorno UE per Soggiornanti di Lungo Periodo اقامت دائم EU گزینه خوبی است. شرایط: ۵ سال اقامت قانونی، درآمد کافی، زبان ایتالیایی A2، نداشتن سابقه کیفری. مزایا: اقامت دائم، می‌توانید کار کنید، در EU سفر کنید، برای خانواده درخواست دهید. تفاوت با تابعیت: نمی‌توانید رأی دهید، نمی‌توانید پاسپورت ایتالیایی بگیرید، برخی مشاغل دولتی ممنوع.

استراتژی توصیه‌شده برای ایرانیان

• دریافت ویزای کاری/تحصیلی
• تبدیل به اقامت دائم بعد از ۵ سال
• ادامه زندگی و کار
• بعد از ۱۰ سال کامل، درخواست تابعیت
• انتظار ۲-۴ سال بررسی
• جمعاً: ۱۲-۱۴ سال

• ازدواج رسمی
• اقامت ۲ سال در ایتالیا
• درخواست تابعیت
• انتظار ۲-۴ سال بررسی
• جمعاً: ۴-۶ سال (اگر فرزند دارید: ۳-۵ سال)

• یادگیری جدی ایتالیایی (حداقل B1-B2)
• ثبت Residenza در شهرداری Comune و هر بار که جابجا می‌شوید update کنید
• نگهداری همه مدارک اقامت، مالیاتی و حقوقی
• پرداخت منظم مالیات
• صبر فوق‌العاده - فرآیند ایتالیا بسیار کند است
• پیگیری مداوم - درخواست شما ممکن است "گم" شود!

منابع و کمک

وب‌سایت‌های رسمی شامل Ministero dell'Interno، Prefettura محلی شما، Portale Integrazione Migranti و ALI-Autonomie Locali Italiane است. درخواست آنلاین: از ژوئن ۲۰۱۵، همه درخواست‌ها باید از طریق پورتال آنلاین ارسال شوند. مشاوره حقوقی: Avvocato specializzato in immigrazione وکیل تخصصی مهاجرت می‌تواند کمک کند. هزینه: €۵۰۰-۲,۰۰۰. جامعه ایرانی: جوامع ایرانی در میلان، رم، فلورانس و بولونیا. گروه‌های تلگرام و واتس‌اپ ایرانیان ایتالیا فعال هستند. Patronato: سازمان‌های غیرانتفاعی که به مهاجران کمک می‌کنند (مثل ACLI، CGIL). خدمات رایگان یا ارزان.

جمع‌بندی

دریافت تابعیت ایتالیا برای ایرانیان امکان‌پذیر است اما نیازمند صبر استثنایی است. مسیر عادی ۱۰ سال اقامت + ۲-۴ سال بررسی = ۱۲-۱۴ سال یکی از طولانی‌ترین در اروپاست. مسیر ازدواج سریع‌تر است: ۲ سال + ۲-۴ سال بررسی = ۴-۶ سال (یا ۳-۵ با فرزند). مزیت بزرگ: تابعیت دوگانه مجاز، پاسپورت قدرتمند و تابعیت به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود (حتی نوه‌ها می‌توانند ایتالیایی باشند). معایب: فرآیند بسیار کند، بوروکراسی افسانه‌ای، عدم شفافیت و بدون تضمین. برای کسانی که عاشق ایتالیا هستند، صبر دارند و به آینده فرزندان فکر می‌کنند، ارزشش را دارد.