راهنمای دریافت تابعیت اسپانیا برای ایرانیان

مقدمه

دریافت تابعیت اسپانیا برای اتباع خارجی از جمله ایرانیان امکان‌پذیر است اما نیازمند صبر و اقامت طولانی‌مدت است. اسپانیا با آب‌وهوای عالی، فرهنگ غنی و کیفیت زندگی خوب، مقصد جذابی برای مهاجرت است. برای ایرانیان، اسپانیا یکی از گزینه‌های جذاب اروپایی است. فرآیند تابعیت نسبتاً شفاف است اما زمان طولانی می‌برد.

سیستم تابعیت اسپانیا

اسپانیا سیستم ترکیبی Jus Sanguinis خون‌خویشاوندی و Jus Soli (محدود) تابعیت بر اساس خاک دارد. تابعیت از طریق والدین یا تولد در اسپانیا (در شرایط خاص) یا Naturalization اقامت طولانی منتقل می‌شود. تابعیت دوگانه Dual Citizenship اسپانیا با برخی کشورهای آمریکای لاتین توافق تابعیت دوگانه دارد. برای سایر کشورها از جمله ایران، رسماً باید تابعیت قبلی را رها کنید. اما در عمل، اسپانیا چک نمی‌کند که آیا واقعاً تابعیت قبلی را لغو کرده‌اید یا نه. بسیاری ایرانیان هر دو تابعیت را نگه می‌دارند. قوانین تابعیت توسط Ministerio de Justicia وزارت دادگستری و Dirección General de los Registros y del Notariado اداره می‌شود.

مسیرهای دریافت تابعیت

تابعیت از طریق اقامت (Naturalización)

رایج‌ترین مسیر برای ایرانیان است. نیاز به ۱۰ سال اقامت قانونی و مستمر در اسپانیا دارید. شرایط شامل ۱۰ سال اقامت قانونی Residencia Legal در اسپانیا، اقامت مستمر - نباید بیش از ۶ ماه متوالی خارج از اسپانیا باشید، داشتن اقامت دائم Residencia de Larga Duración یا دائمی، آزمون زبان اسپانیایی DELE A2 یا بالاتر، آزمون فرهنگ و جامعه اسپانیا CCSE، اثبات خودکفایی مالی یا شغل، اثبات یکپارچگی در جامعه اسپانیا، نداشتن سابقه کیفری جدی در اسپانیا و کشور مبدأ و تعهد به وفاداری به اسپانیا و پادشاه است. مدت زمان بررسی معمولاً ۱-۳ سال بعد از ارسال درخواست. فرآیند کند است. نکته مهم: ۱۰ سال طولانی است. اما برای برخی گروه‌ها کوتاه‌تر است (نگاه کنید به بخش بعد).

مسیرهای تسریع‌شده

برخی گروه‌ها زمان کوتاه‌تری نیاز دارند:

۲ سال:

• شهروندان کشورهای آمریکای لاتین، فیلیپین، آندورا، گینه استوایی
• یهودیان سفاردی (اسپانیایی)

۱ سال:

• کسانی که در اسپانیا متولد شده‌اند
• کسانی که ازدواج کرده یا شریک زندگی ثبت‌شده با شهروند اسپانیایی دارند (حداقل ۱ سال ازدواج یا شراکت)
• بیوه/بیوه‌مرد شهروند اسپانیایی
• کسانی که در اسپانیا به تبعیت قانونی در آمده‌اند

فوری (بدون انتظار):

• کسانی که تحت حمایت اسپانیا هستند (بسیار نادر)

متأسفانه ایران در هیچ گروه تسریع‌شده نیست. باید ۱۰ سال کامل منتظر بمانید، مگر با ازدواج که می‌شود ۱ سال.

تابعیت از طریق ازدواج

اگر با شهروند اسپانیایی ازدواج کنید، بعد از ۱ سال اقامت قانونی می‌توانید درخواست تابعیت دهید. شرایط شامل ازدواج رسمی یا شراکت ثبت‌شده Pareja de Hecho با شهروند اسپانیایی، حداقل ۱ سال ازدواج/شراکت، حداقل ۱ سال اقامت قانونی در اسپانیا، ازدواج هنوز معتبر است - طلاق نگرفته‌اید، زبان اسپانیایی DELE A2، آزمون CCSE، اثبات یکپارچگی و نداشتن سابقه کیفری است. نکته مهم: این سریع‌ترین مسیر است. اما ازدواج صوری Matrimonio de Conveniencia غیرقانونی است و عواقب جدی دارد.

تابعیت برای کودکان

کودکان متولد در اسپانیا:

• اگر والدین اسپانیایی باشند → تابعیت اتوماتیک
• اگر والدین خارجی باشند اما یکی از آنها در اسپانیا متولد شده باشد → تابعیت اتوماتیک
• اگر والدین بی‌تابعیت یا ناشناخته باشند → تابعیت اتوماتیک
• اگر والدین خارجی باشند و قانون کشور آنها تابعیت به کودک نمی‌دهد → تابعیت اتوماتیک

کودکان فرزندخوانده:

کودکانی که توسط شهروند اسپانیایی فرزندخوانده می‌شوند می‌توانند فوری تابعیت بگیرند.

پناهندگان

پناهندگان شناخته‌شده Refugiados بعد از ۵ سال اقامت قانونی در اسپانیا می‌توانند برای تابعیت درخواست دهند. این کوتاه‌تر از ۱۰ سال عادی است.

فرآیند درخواست تابعیت

مدارک مورد نیاز

مدارک معمولاً شامل فرم درخواست رسمی، پاسپورت معتبر و کپی تمام صفحات، کارت اقامت Tarjeta de Residencia، شناسنامه Birth Certificate (ترجمه رسمی و Apostille)، گواهی ازدواج (اگر متأهل - ترجمه و Apostille)، گواهی عدم سوء پیشینه Criminal Record از ایران و کشورهایی که بیش از ۶ ماه زندگی کرده‌اید، Certificado de Empadronamiento تاریخچه آدرس‌های اقامت در اسپانیا، گواهی DELE A2 زبان اسپانیایی، گواهی CCSE آزمون فرهنگ و جامعه، مدارک مالی: قراردادهای کار، فیش حقوقی، اظهارنامه مالیاتی، Certificado de Nacimiento فرزندان (اگر دارید) و عکس‌های پاسپورتی است. همه مدارک خارجی باید Apostille و ترجمه رسمی به اسپانیایی داشته باشند.

آزمون‌های مورد نیاز

آزمون زبان DELE:

باید حداقل سطح A2 گواهی DELE از Instituto Cervantes بگیرید. این آزمون شامل خواندن، نوشتن، شنیدن و صحبت کردن است. هزینه: حدود €۱۰۸-۱۳۰ معافیت: اگر از کشورهای اسپانیایی‌زبان باشید یا مدرک دانشگاهی به اسپانیایی داشته باشید.

آزمون فرهنگی CCSE:

Prueba de Conocimientos Constitucionales y Socioculturales de España آزمون دانش قانون اساسی و فرهنگی اسپانیا. ۲۵ سؤال چندگزینه‌ای در مورد:

• دولت و قانون اسپانیا (۶۰٪)
• فرهنگ، تاریخ و جامعه اسپانیا (۴۰٪)

باید حداقل ۱۵ از ۲۵ سؤال را درست جواب دهید. هزینه: €۸۵ تمرین: کتاب‌ها و منابع آنلاین از Instituto Cervantes.

هزینه‌ها

هزینه‌های رسمی شامل هزینه درخواست تابعیت: رایگان (بله، درخواست خودش رایگان است!)، آزمون DELE A2: €۱۰۸-۱۳۰، آزمون CCSE: €۸۵، ترجمه مدارک: €۲۰-۵۰ هر سند، Apostille مدارک: €۲۰-۴۰ هر سند و هزینه‌های اداری Tasas: حدود €۱۰۰ است. جمع کل: حدود €۵۰۰-۱,۰۰۰ برای فرد واحد.

مدت زمان

• زمان لازم برای واجد شرایط شدن: ۱۰ سال (یا ۱ سال با ازدواج)
• مدت بررسی درخواست: معمولاً ۱-۳ سال بعد از ارسال درخواست
• در مجموع: ۱۱-۱۳ سال برای مسیر عادی

فرآیند بسیار کند است. صبر لازم است.

چالش‌ها و موانع

چالش‌های رایج شامل انتظار بسیار طولانی - ۱۰ سال + ۱-۳ سال بررسی = ۱۱-۱۳ سال کل، بوروکراسی کند - اسپانیا به کندی معروف است، آزمون‌های DELE و CCSE - نیاز به آماده‌سازی جدی، اثبات اقامت مستمر - باید تمام ۱۰ سال را ثابت کنید، تعداد زیاد مدارک - همه باید ترجمه و Apostille شوند، عدم قطعیت - تا آخر مشخص نیست تأیید می‌شوید یا خیر و هزینه زندگی در ۱۰ سال - باید بتوانید این مدت در اسپانیا بمانید است. برای ایرانیان خاص: دریافت گواهی عدم سوء پیشینه از ایران گاهی دشوار است. باید از طریق سفارت یا با سفر به ایران اقدام کنید.

حقوق و مزایای شهروندی اسپانیا

مزایا شامل پاسپورت اسپانیا - قدرتمند، بدون ویزا به ۱۹۰+ کشور، حق رأی در انتخابات، آزادی کامل سفر و کار و استخدام EU/EEA/سوئیس، دسترسی کامل به خدمات اجتماعی و بهداشتی، امنیت کامل اقامت - نمی‌توانند شما را اخراج کنند، حق کار در همه مشاغل از جمله دولتی و می‌توانید برای خانواده تابعیت درخواست دهید است. تعهدات شامل وفاداری به اسپانیا و پادشاه، رعایت قانون اساسی و قوانین اسپانیا، پرداخت مالیات بر درآمد جهانی اگر مقیم اسپانیا باشید و رها کردن تابعیت قبلی (رسماً - اما در عمل چک نمی‌شود) است. خدمت سربازی: اسپانیا خدمت اجباری ندارد (از ۲۰۰۱). ارتش حرفه‌ای است.

جایگزین: اقامت طلایی Golden Visa

اگر ۱۰ سال انتظار زیاد است، می‌توانید Golden Visa اقامت طلایی بگیرید. مسیرهای Golden Visa شامل خرید ملک €۵۰۰,۰۰۰+، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های اسپانیایی €۱ میلیون، اوراق قرضه دولتی €۲ میلیون یا سپرده بانکی €۱ میلیون است. مزایا: اقامت ۲ سال قابل تمدید، می‌توانید خانواده را شامل کنید، حق کار و تجارت، آزادی سفر در Schengen. تفاوت با تابعیت: نمی‌توانید رأی دهید، نمی‌توانید پاسپورت اسپانیایی بگیرید، باید تمدید کنید. نکته: Golden Visa اجازه می‌دهد در اسپانیا بمانید اما ۱۰ سال برای تابعیت همچنان لازم است. توجه: دولت اسپانیا در حال بررسی لغو یا محدود کردن Golden Visa است (۲۰۲۴-۲۰۲۵). پیش از سرمایه‌گذاری، وضعیت فعلی را چک کنید.

استراتژی توصیه‌شده برای ایرانیان

برای افراد بدون ازدواج:

• دریافت ویزای کاری یا تحصیلی
• تبدیل به اقامت دائم Residencia de Larga Duración بعد از ۵ سال
• ماندن و کار کردن در اسپانیا
• بعد از ۱۰ سال کامل، درخواست تابعیت
• انتظار ۱-۳ سال برای بررسی
• جمعاً: ۱۱-۱۳ سال

برای متأهلین با اسپانیایی:

• ازدواج یا شراکت ثبت‌شده
• اقامت ۱ سال
• درخواست تابعیت
• انتظار ۱-۳ سال بررسی
• جمعاً: ۲-۴ سال (بسیار سریع‌تر!)

توصیه‌های عمومی:

• یادگیری جدی زبان اسپانیایی (حداقل B1-B2)
• ثبت Empadronamiento در شهرداری هر بار که جابجا می‌شوید
• نگهداری تمام مدارک اقامت، فیش حقوقی و مالیاتی
• اجتناب از سفرهای طولانی خارج از اسپانیا (بیش از ۶ ماه)
• یکپارچگی فعال - شرکت در جامعه، یادگیری فرهنگ

منابع و کمک

وب‌سایت‌های رسمی شامل Ministerio de Justicia، Registro Civil، Instituto Cervantes برای آزمون‌ها و Sede Electrónica برای درخواست آنلاین است. مشاوره حقوقی: Abogado de Extranjería وکیل مهاجرت می‌تواند کمک کند. هزینه: €۵۰۰-۲,۰۰۰. جامعه ایرانی: جوامع ایرانی در مادرید، بارسلونا و مالاگا. گروه‌های فیسبوک و تلگرام فعال.

جمع‌بندی

دریافت تابعیت اسپانیا برای ایرانیان امکان‌پذیر است اما نیازمند صبر بسیار است. مسیر عادی ۱۰ سال اقامت + ۱-۳ سال بررسی = ۱۱-۱۳ سال طول می‌کشد. مسیر ازدواج با شهروند اسپانیایی بسیار سریع‌تر است: ۱ سال اقامت + ۱-۳ سال بررسی = ۲-۴ سال. پاسپورت اسپانیا قدرتمند است و دسترسی کامل به EU می‌دهد. اما فرآیند کند و بوروکراتیک است. برای کسانی که به اسپانیا متعهد هستند و صبر دارند، ارزشش را دارد. کلید موفقیت: صبر، یادگیری زبان اسپانیایی، ثبت دقیق اقامت و یکپارچگی در جامعه.