راهنمای کامل اقامت و کار در اسپانیا برای ایرانیان

مقدمه

اسپانیا با فرهنگ غنی، آب و هوای عالی، کیفیت زندگی بالا، هزینه زندگی مقرون‌به‌صرفه و سیستم بهداشتی درجه یک، یکی از جذاب‌ترین مقاصد مهاجرتی در اروپا است. این کشور در سال‌های اخیر با اصلاحات گسترده در قوانین مهاجرتی خود، مسیر را برای متخصصان ماهر، کارآفرینان و دیجیتال نومدها هموارتر کرده است. اسپانیا با موقعیت استراتژیک در اروپا، دسترسی به بازار اتحادیه اروپا و زبان اسپانیایی (دومین زبان پرکاربرد جهان)، فرصت‌های بی‌نظیری ارائه می‌دهد. این راهنما تمام اطلاعات لازم برای اقامت و کار و استخدام اسپانیا را به زبان ساده برای شما فراهم می‌کند. برای کمک بیشتر در تعیین مسیر مهاجرتی مناسب خود، می‌توانید از ابزار یافتن مسیر مهاجرت به اسپانیا استفاده کنید که به شما کمک می‌کند بهترین گزینه را بر اساس شرایط فردی خود پیدا کنید.

انواع ویزا و اقامت کاری

۱. Highly Qualified Professional Visa (HQP - PAC)

این جذاب‌ترین مسیر برای متخصصان ماهر است با مزایای ویژه.

مزایا:

• پردازش سریع: ۲۰ روز برای اقامت، ۱۰ روز برای ویزا
• اعتبار اولیه ۳ سال (به جای ۱ سال)
• بدون نیاز به Labour Market Test
• امکان جمع‌آوری خانواده همزمان
• کار در تمام اسپانیا
• قابل درخواست از داخل یا خارج اسپانیا

شرایط: الف) مشاغل مدیریتی:

• موقعیت‌های مدیریتی یا اجرایی
• حد نصاب حقوق (۲۰۲۵): €54,142 ناخالص سالانه
• برای زیر ۳۰ سال: کاهش ۲۵٪ (€40,606)

ب) مشاغل تخصصی/فنی:

• نیاز به تخصص و دانش پیشرفته
• حد نصاب حقوق (۲۰۲۵): €40,077 ناخالص سالانه
• برای زیر ۳۰ سال: کاهش ۲۵٪ (€30,058)

ج) شرایط تحصیلی:

• مدرک تحصیلی عالی (Bachelor یا بالاتر)
• یا حداقل ۳ سال تجربه کاری مرتبط
• یا فارغ‌التحصیل مدرسه کسب‌وکار معتبر

مدت اعتبار:

1. ۳ سال (اولین بار)
2. تجدید: ۲ سال

۲. EU Blue Card (کارت آبی اتحادیه اروپا)

برای متخصصان با تحصیلات عالی که می‌خواهند در اتحادیه اروپا کار کنند.

شرایط:

• مدرک تحصیلی حداقل ۳ سال (یا ۵ سال تجربه معادل)
• قرارداد کار حداقل ۶ ماه
• حد نصاب حقوق: حدود €40,000 سالانه (بسته به منطقه)

مزایا:

• پس از ۱۲ ماه، امکان انتقال به سایر کشورهای اتحادیه اروپا
• مسیر سریع‌تر به اقامت دائم اتحادیه اروپا
• معتبر در ۲۵ از ۲۷ کشور اتحادیه اروپا

۳. Intra-Company Transfer (ICT)

برای کارمندانی که از شعبه خارجی شرکت به اسپانیا منتقل می‌شوند.

شرایط:

• حداقل ۳ ماه کار در شعبه خارجی
• موقعیت مدیریتی، تخصصی یا trainee
• قرارداد کار اسپانیایی

مزایا:

• فرآیند سریع
• مناسب برای شرکت‌های چند ملیتی

۴. Digital Nomad Visa (ویزای دیجیتال نومد)

برای کسانی که از راه دور برای شرکت‌های خارجی کار می‌کنند.

شرایط:

• کار remote برای شرکت‌های خارج از اسپانیا
• حداقل ۳ سال تجربه کاری
• درآمد ثابت
• بیمه درمانی

مزایا:

• اعتبار ۱ سال (قابل تمدید تا ۵ سال)
• مالیات کمتر (Beckham Law)
• امکان جمع‌آوری خانواده

۵. Self-Employment Visa (خوداشتغالی)

برای کارآفرینان و freelancer‌ها.

شرایط:

• طرح کسب‌وکار یا فعالیت حرفه‌ای
• منابع مالی کافی
• بیمه درمانی

۶. Regular Work Visa (ویزای کاری معمولی)

برای مشاغلی که در لیست کمبود نیرو هستند.

شرایط:

• پیشنهاد کار در مشاغل shortage occupation
• یا گذراندن Labour Market Test
• مدارک تحصیلی مرتبط

فرآیند اخذ ویزا و اقامت

گام اول: دریافت پیشنهاد کار

ابتدا باید از شرکت اسپانیایی پیشنهاد کار دریافت کنید که شرایط حقوقی را برآورده کند.

گام دوم: کارفرما درخواست Work Permit را ثبت می‌کند

برای HQP Visa:

• کارفرما به Large Companies Unit (UGE-CE) درخواست می‌دهد
• زمان پردازش: ۲۰ روز

مدارک مورد نیاز:

• فرم درخواست (امضای دیجیتال)
• قرارداد کار
• شرح شغل تخصصی
• مدارک شرکت
• مدارک تحصیلی متقاضی
• رزومه متقاضی
• پاسپورت متقاضی

نکته: برای کمک در آماده‌سازی مدارک و مشاوره حقوقی، می‌توانید از لیست وکلای مهاجرت در اسپانیا استفاده کنید.

گام سوم: درخواست ویزا

پس از تایید Work Permit:

• متقاضی به کنسولگری اسپانیا مراجعه می‌کند
• زمان پردازش ویزا: ۱۰ روز

مدارک ویزا:

• فرم درخواست ویزا
• پاسپورت معتبر
• عکس بیومتریک
• Work Permit تایید شده
• گواهی عدم سوء پیشینه (آخرین ۶ ماه)
• بیمه درمانی
• مدارک تحصیلی (ترجمه شده و گواهی شده)

هزینه‌ها:

• ویزا: €80
• Work Permit: متغیر
• ترجمه و گواهی مدارک: €200-€500

گام چهارم: ورود به اسپانیا

پس از دریافت ویزا، می‌توانید به اسپانیا سفر کنید.

گام پنجم: دریافت TIE Card

ظرف ۳۰ روز پس از ورود:

• به پلیس محلی مراجعه کنید
• درخواست TIE (Tarjeta de Identidad de Extranjero) بدهید
• اثر انگشت و عکس
• دریافت کارت پس از ۳۰-۴۵ روز

گام ششم: ثبت‌نام در شهرداری (Empadronamiento)

فوری پس از ورود:

• به شهرداری (Ayuntamiento) مراجعه کنید
• ثبت آدرس محل سکونت
• ضروری برای دسترسی به خدمات عمومی

گام هفتم: دریافت NIE Number

NIE (Número de Identificación de Extranjero) برای همه کارها ضروری است:

• باز کردن حساب بانکی
• قرارداد کار
• مالیات مهاجران
• خرید ملک

بازار کار اسپانیا و مشاغل پرتقاضا

وضعیت بازار کار ۲۰۲۵

اسپانیا در حال رشد اقتصادی است:

• اقتصاد رو به رشد
• گردشگری قوی
• رشد بخش فناوری

مشاغل با تقاضای بالا

۱. فناوری اطلاعات

• Software Developer / Engineer
• Data Scientist
• Cybersecurity Specialist
• DevOps Engineer
• Full Stack Developer
• Mobile Developer

۲. گردشگری و هتلداری

• Hotel Manager
• Tour Guide
• Hospitality Professionals

۳. بخش بهداشت و درمان

• پزشک (تمام تخصص‌ها)
• پرستار
• فیزیوتراپیست
• پرستار سالمندان

۴. آموزش

• معلمان زبان انگلیسی
• مدرسان بین‌المللی

۵. مهندسی

• Mechanical Engineer
• Civil Engineer
• Industrial Engineer

۶. امور مالی

• Accountant
• Financial Analyst
• Auditor

میزان درآمد در اسپانیا

میانگین حقوق خالص ماهانه (۲۰۲۵):

• میانگین ملی: €1,700 خالص/ماه
• مادرید: €2,200 خالص/ماه (تقریبی)
• بارسلونا: €2,000 خالص/ماه (تقریبی)

حقوق ناخالص سالانه به تفکیک حرفه:

• Software Developer: €30,000 - €50,000
• Senior Software Developer: €45,000 - €70,000
• Data Scientist: €35,000 - €55,000
• Project Manager: €40,000 - €60,000
• Accountant: €25,000 - €40,000
• Engineer: €30,000 - €50,000
• Teacher (International School): €25,000 - €40,000
• Nurse: €25,000 - €35,000
• Hotel Manager: €30,000 - €50,000

حداقل دستمزد (۲۰۲۵):

• €1,323 ناخالص/ماه (۱۴ ماهیت در سال)
• حدود €15,876 سالانه

نکته: در اسپانیا معمولاً ۱۴ ماهیت در سال پرداخت می‌شود (۲ ماهیت اضافی به عنوان bonus).

چگونه کار پیدا کنیم؟

سایت‌های جستجوی کار

سایت‌های اصلی:

• LinkedIn - مهم‌ترین پلتفرم
• InfoJobs - بزرگترین سایت اسپانیایی
• Indeed.es - موتور جستجوی معتبر
• Glassdoor - نظرات و حقوق
• InfoEmpleo - مشاغل متنوع
• Tecnoempleo - IT و فناوری
• Domestika Jobs - طراحی و خلاقیت
• Jobs.es - مشاغل عمومی
• Monster.es - سایت معتبر
• StudentJob - برای تازه‌واردان

سایت‌های تخصصی:

• TicJob - فناوری اطلاعات
• Experteer - مدیران ارشد
• Turijobs - گردشگری و هتلداری

نکات مهم در جستجوی کار

۱. CV اسپانیایی (Currículum Vitae)

CV در اسپانیا:

• معمولاً ۱-۲ صفحه
• شامل عکس (رایج است)
• اطلاعات شخصی کامل
• تاریخچه کاری معکوس
• تحصیلات (Formación)
• مهارت‌ها (Competencias)

۲. Carta de Presentación

نامه معرفی مهم است:

• حداکثر یک صفحه
• شخصی‌سازی شده
• رسمی اما صمیمی

۳. زبان

• اسپانیایی: برای اکثر مشاغل ضروری
• انگلیسی: در شرکت‌های بین‌المللی و گردشگری کافی است
• کاتالان: در بارسلونا و کاتالونیا مفید است

۴. Networking

• Meetup groups
• رویدادهای Networking
• LinkedIn فعال
• کافه‌های زبان (Language Exchange)

۵. فرهنگ کاری

• ساعات کاری: معمولاً ۹:۰۰-۱۸:۰۰ یا ۱۹:۰۰
• استراحت ناهار طولانی (Siesta - کمتر رایج در شهرهای بزرگ)
• محیط کاری راحت و صمیمی
• اهمیت به روابط شخصی

هزینه زندگی در اسپانیا

هزینه‌های ماهانه (سال ۲۰۲۵)

برای یک نفر:

• هزینه کل بدون اجاره: €600 - €900
• هزینه کل با اجاره: €1,200 - €2,700 (بسته به شهر)

برای خانواده ۴ نفره:

• هزینه کل بدون اجاره: €2,200 - €2,800
• هزینه کل با اجاره: €2,800 - €4,500

مسکن برای مهاجران (آپارتمان یک خوابه - ۲۰۲۵)

شهرهای گران:

• Madrid (مرکز): €1,400 - €1,800
• Madrid (خارج مرکز): €900 - €1,200
• Barcelona (مرکز): €1,400 - €1,800
• Barcelona (خارج مرکز): €900 - €1,300

شهرهای متوسط:

• Valencia: €750 - €1,000
• Seville: €600 - €900
• Málaga: €700 - €1,000
• Bilbao: €700 - €1,000
• Alicante: €600 - €900

شهرهای مقرون‌به‌صرفه:

• Murcia: €500 - €700
• Granada: €500 - €700
• Zaragoza: €500 - €750
• Santiago de Compostela: €500 - €700

توجه: قیمت‌ها در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و بازار مسکن رقابتی است.

سایر هزینه‌ها (ماهانه - میانگین)

• آب و برق و گاز: €80 - €220 (آپارتمان ۸۵ متر مربع)
• اینترنت: €30 - €50
• تلفن همراه: €15 - €30
• خوراک و مواد غذایی: €200 - €350 (یک نفر)
• حمل و نقل عمومی:

- پاس ماهانه مادرید: €54+ - پاس ماهانه بارسلونا: €48+ - سایر شهرها: €20 - €40

• رستوران (Menú del Día): €10 - €14
• شام دو نفره: €40 - €50

مقایسه با سایر کشورها

اسپانیا ۲۵-۳۰٪ ارزان‌تر از فرانسه و ۴۰-۵۰٪ ارزان‌تر از آمریکا و انگلیس است.

سیستم بهداشت و درمان

بیمه درمانی در اسپانیا

اسپانیا دارای یکی از بهترین سیستم‌های بهداشتی جهان است (رتبه ۷ WHO).

بیمه دولتی (SNS - Sistema Nacional de Salud)

پوشش:

• ویزیت پزشک عمومی: رایگان
• بستری در بیمارستان: رایگان
• آزمایش‌ها: رایگان
• داروها: با co-payment (۴۰٪ برای شاغلین)
• اورژانس: رایگان برای همه

شرایط:

• کمک به Social Security
• ثبت‌نام در سیستم
• دریافت کارت بهداشت (Tarjeta Sanitaria)

هزینه:

• بخشی از کمک‌های Social Security (۲۸-۳۰٪ حقوق)
• کارفرما و کارمند هر دو پرداخت می‌کنند

محدودیت‌ها:

• زمان انتظار برای متخصص: ۶-۸ هفته
• دندانپزشکی پوشش داده نمی‌شود (فقط تا ۱۵ سالگی)
• چشم‌پزشکی محدود است

بیمه خصوصی

حدود ۲۵٪ اسپانیایی‌ها بیمه خصوصی دارند.

هزینه (۲۰۲۵): €50 - €200/ماه (میانگین €58/ماه) مزایا:

• ویزیت سریع متخصص
• انتخاب بیمارستان و پزشک
• بدون زمان انتظار
• پوشش دندانپزشکی
• کادر انگلیسی‌زبان

شرکت‌های معروف:

• Sanitas
• Adeslas
• ASISA
• DKV
• Cigna Global

نکته: برای ویزاهای طولانی‌مدت (Non-Lucrative، Digital Nomad)، بیمه خصوصی الزامی است.

Convenio Especial

برای کسانی که واجد بیمه برای مهاجران دولتی نیستند:

هزینه:

• زیر ۶۵ سال: €60/ماه
• بالای ۶۵ سال: €157/ماه

مالیات مهاجران اسپانیا

مالیات بر درآمد (IRPF)

اسپانیا سیستم مالیاتی پلکانی دارد:

نرخ‌های ملی (۲۰۲۵):

• تا €12,450: ۱۹٪
• €12,451 - €20,200: ۲۴٪
• €20,201 - €35,200: ۳۰٪
• €35,201 - €60,000: ۳۷٪
• €60,001 - €300,000: ۴۵٪
• بالای €300,000: ۴۷٪

نکته: هر منطقه (Autonomous Community) مالیات اضافی دارد.

Social Security Contributions

کارمند: حدود ۶.۳۵٪ حقوق ناخالص کارفرما: حدود ۲۸-۳۰٪ حقوق ناخالص

Beckham Law (قانون beckham)

مزیت ویژه برای expatها:

مزایا:

• مالیات ثابت ۲۴٪ (تا €600,000)
• درآمد خارجی معاف از مالیات
• مدت: ۶ سال

شرایط:

• اولین بار اقامت در اسپانیا (۱۰ سال گذشته نبودید)
• استخدام توسط شرکت اسپانیایی
• درخواست ظرف ۶ ماه از شروع کار

اقامت دائم و شهروندی

اقامت دائم (Residencia de Larga Duración)

شرایط:

• حداقل ۵ سال اقامت قانونی مستمر
• اثبات درآمد پایدار
• بیمه درمانی
• آزمون ادغام (اختیاری در برخی موارد)

مزایا:

• اعتبار ۱۰ سال (تجدید پذیر)
• آزادی کامل کار
• حق اقامت دائم

شهروندی اسپانیا

شرایط عادی:

• حداقل ۱۰ سال اقامت قانونی مستمر
• قبولی در آزمون ادغام (CCSE)
• قبولی در آزمون زبان (DELE A2)
• بدون سابقه کیفری
• اثبات ادغام

شرایط ویژه برای ایرانیان:

• ایران جزو کشورهایی است که می‌توانند پس از ۲ سال اقامت، تقاضای شهروندی بدهند (به دلیل روابط تاریخی)

آزمون‌ها:

• CCSE: تاریخ، فرهنگ و قانون اساسی اسپانیا
• DELE A2: زبان اسپانیایی سطح A2

هزینه: حدود €100 زمان: ۱-۳ سال نکته: اسپانیا به طور کلی تابعیت مضاعف را نمی‌پذیرد، اما ایران جزو کشورهای استثنا است.

اتحاد خانواده

آوردن خانواده (Reagrupación Familiar)

خانواده مجاز:

• همسر یا شریک زندگی
• فرزندان زیر ۱۸ سال یا وابسته
• والدین (در شرایط خاص)

شرایط:

• اقامت معتبر در اسپانیا
• مسکن مناسب
• درآمد کافی (IPREM × ۱۵۰٪ + ۵۰٪ هر فرد)
• بیمه درمانی برای خانواده

برای HQP Visa:

• امکان درخواست همزمان خانواده
• همسر اجازه کار کامل دارد

هزینه: متغیر (€200-€500 به ازای هر نفر) زمان: ۳-۶ ماه

نکات مهم برای موفقیت

۱. یادگیری زبان اسپانیایی

اهمیت:

• برای ادغام ضروری است
• بسیاری از مشاغل نیاز به اسپانیایی دارند
• زندگی روزمره راحت‌تر می‌شود

منابع:

• Cervantes Institute
• EOI (Escuela Oficial de Idiomas)
• کلاس‌های خصوصی
• Language Exchange
• Duolingo

۲. NIE Number

شماره شناسایی خارجی (NIE) برای همه چیز ضروری است:

• باز کردن حساب بانکی
• قرارداد کار
• اجاره خانه
• خرید ماشین یا ملک

نحوه دریافت:

• درخواست در پلیس محلی
• یا از طریق کنسولگری اسپانیا در خارج

۳. Empadronamiento

ثبت‌نام در شهرداری بسیار مهم است:

• برای دسترسی به خدمات عمومی
• برای بیمه درمانی
• برای مدرسه فرزندان
• اثبات اقامت

۴. فرهنگ اسپانیایی

ویژگی‌ها:

• مردم صمیمی و گرم
• اهمیت به خانواده
• زندگی اجتماعی فعال
• Siesta (استراحت ناهار - کمتر در شهرهای بزرگ)
• شام دیر (۲۱:۰۰-۲۲:۰۰)
• تعطیلات و جشنواره‌های فراوان

۵. باز کردن حساب بانکی

بانک‌های معروف:

• Santander
• BBVA
• CaixaBank
• Sabadell
• ING (آنلاین)
• N26 (آنلاین)

مدارک:

• NIE
• پاسپورت
• اثبات آدرس (Empadronamiento)
• قرارداد کار یا منابع درآمد

۶. انتخاب شهر مناسب

Madrid:

• پایتخت سیاسی و اقتصادی
• بیشترین فرصت‌های شغلی
• گران‌تر از سایر شهرها
• آب و هوای گرم و خشک

Barcelona:

• شهر کسب‌وکار و فناوری
• ساحلی
• فرهنگ کاتالان
• گران اما جذاب

Valencia:

• شهر سوم اسپانیا
• ساحلی، آب و هوای عالی
• ارزان‌تر از Madrid/Barcelona
• رشد سریع بخش فناوری

Seville:

• فرهنگ اندلسی غنی
• ارزان
• آب و هوای بسیار گرم در تابستان

Málaga:

• ساحل، گردشگری
• Costa del Sol
• جامعه expat بزرگ

Bilbao:

• شهر صنعتی مدرن
• فرهنگ باسک
• کیفیت زندگی بالا

۷. حمل و نقل

حمل و نقل عمومی:

• مترو در Madrid، Barcelona، Valencia، Bilbao، Seville
• اتوبوس‌های شهری
• Cercanías (قطار حومه)
• قیمت مقرون‌به‌صرفه

ماشین:

• در شهرهای بزرگ معمولاً لازم نیست
• پارکینگ گران
• ترافیک

قطار:

• AVE (قطار سریع السیر) - عالی برای سفرهای بین‌شهری
• Renfe (شرکت راه‌آهن ملی)

۸. سیستم آموزشی

برای فرزندان:

• مدارس دولتی: رایگان
• مدارس نیمه خصوصی (Concertado): ارزان
• مدارس بین‌المللی خصوصی: گران (€5,000-€20,000/سال)

جمع‌بندی

اسپانیا با کیفیت زندگی بالا، هزینه زندگی مقرون‌به‌صرفه، آب و هوای عالی، سیستم بهداشتی درجه یک و فرهنگ غنی، یکی از بهترین مقاصد برای مهاجرت در اروپا است. برنامه Highly Qualified Professional Visa با پردازش سریع (۲۰ روز) و مزایای ویژه، مسیر واضحی برای متخصصان فراهم کرده است. با یادگیری زبان اسپانیایی، آشنایی با فرهنگ محلی و برنامه‌ریزی مالی صحیح، می‌توانید در این کشور زیبا زندگی لذت‌بخشی داشته باشید. قانون Beckham برای کاهش مالیات، مزیت ۲ سال برای شهروندی ایرانیان، و هزینه زندگی کمتر از بسیاری کشورهای اروپایی، اسپانیا را به انتخابی عالی تبدیل می‌کند. برای شروع، پیشنهاد می‌کنیم از ابزار یافتن مسیر مهاجرت به اسپانیا استفاده کنید تا بهترین مسیر مهاجرتی متناسب با شرایط شما مشخص شود.

---

منابع:

• Ministry of Inclusion, Social Security and Migration
• Immigration Office (Extranjería)
• Large Companies Unit (UGE-CE)
• InfoJobs
• Numbeo
• WHO Health Rankings