راهنمای کار و استخدام در امارات (دبی) برای ایرانیان

مقدمه

بازار کار امارات یکی از متنوع‌ترین و پویاترین بازارهای کار خاورمیانه است. دبی و ابوظبی مراکز اقتصادی بزرگی هستند که فرصت‌های شغلی زیادی برای اتباع خارجی ارائه می‌دهند. برای ایرانیان، امارات همواره یکی از محبوب‌ترین مقاصد کاری بوده است. نزدیکی جغرافیایی، فرهنگ مشابه و فرصت‌های شغلی خوب باعث شده بسیاری ایرانیان در امارات کار کنند.

بازار کار و صنایع اصلی

بازار کار امارات به شدت به اتباع خارجی متکی است - بیش از ۸۵٪ جمعیت اتباع خارجی هستند. این یعنی فرصت‌های زیادی وجود دارد اما رقابت هم شدید است. صنایع اصلی شامل نفت و گاز، املاک و مستغلات، گردشگری و هتلداری، تجارت و خرده‌فروشی، ساخت‌وساز، خدمات مالی و بانکداری، فناوری اطلاعات، حمل‌ونقل و لجستیک، بهداشت و درمان و آموزش است. Dubai Internet City، Dubai Media City، DIFC یا Dubai International Financial Centre و مناطق آزاد دیگر مراکز بزرگ استخدام هستند. مشاغل پردرآمد شامل مدیران ارشد، مهندسان نفت و گاز، متخصصان IT و سایبری، پزشکان و متخصصان پزشکی، مهندسان ساخت، متخصصان مالی و بانکداری، وکلا و مشاوران حقوقی و متخصصان بازاریابی دیجیتال است. حقوق متوسط بسته به صنعت و سطح تجربه متفاوت است. مشاغل مبتدی معمولاً بین ۳,۰۰۰ تا ۸,۰۰۰ درهم ماهانه، مشاغل میانی بین ۸,۰۰۰ تا ۲۰,۰۰۰ درهم و مشاغل ارشد بین ۲۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰+ درهم است.

مجوزهای کار و الزامات قانونی

برای کار در امارات، نیاز به Work Permit یا مجوز کار دارید که معمولاً کارفرما آن را تأمین می‌کند. فرآیند معمولاً کارفرما Employment Visa اقامت کاری را اسپانسر می‌کند. انواع ویزا شامل Employment Visa ویزای کاری معمولی برای کارمندان شرکت‌ها که معمولاً دو یا سه ساله است، Investor Visa ویزای سرمایه‌گذار برای کسانی که در امارات سرمایه‌گذاری می‌کنند، Freelance Permit مجوز فریلنسر برای کار آزاد در مناطق آزاد خاص و Golden Visa ویزای طلایی پنج یا ده ساله برای مستعدین، سرمایه‌گذاران و متخصصان خاص است. فرآیند دریافت ویزای کاری شامل مراحل زیر است: کارفرما Entry Permit مجوز ورود صادر می‌کند، شما وارد امارات می‌شوید، معاینات پزشکی انجام می‌دهید از طریق MOHAP یا وزارت بهداشت، Emirates ID کارت هویت امارات صادر می‌شود و سپس ویزای کاری در پاسپورت زده می‌شود. مدت زمان فرآیند معمولاً دو تا چهار هفته است. هزینه‌ها معمولاً توسط کارفرما پرداخت می‌شود اما برخی شرکت‌های کوچک ممکن است از کارمند بخواهند. محدودیت‌ها شامل این موارد است: نمی‌توانید برای کارفرمای دیگری کار کنید مگر اینکه به شما اجازه دهند، نمی‌توانید کسب‌وکار خودتان راه‌اندازی کنید مگر با مجوز خاص، اگر شغل خود را از دست دادید، ۳۰ روز فرصت دارید برای پیدا کردن کار جدید یا باید امارات را ترک کنید.

استراتژی‌های جستجوی شغل

پورتال‌های شغلی اصلی عبارتند از Bayt بزرگ‌ترین سایت کاریابی خاورمیانه، LinkedIn بسیار فعال در امارات، GulfTalent تخصصی برای منطقه خلیج، Naukrigulf محبوب در امارات، Dubizzle Jobs برای مشاغل مختلف، Indeed UAE پورتال جهانی با آگهی‌های محلی و Monster Gulf برای مشاغل حرفه‌ای است. آژانس‌های استخدام معتبر شامل Michael Page، Hays، Robert Half، Cooper Fitch و Charterhouse هستند. شبکه‌سازی Networking در امارات بسیار مهم است. رویدادهای شبکه‌سازی، meetup‌ها و کنفرانس‌های صنعتی زیاد است. LinkedIn در امارات بسیار فعال است و بسیاری استخدام‌ها از طریق آن انجام می‌شود. درخواست مستقیم به شرکت‌ها هم مؤثر است. بسیاری شرکت‌های بزرگ بخش Careers در وب‌سایت خود دارند. نمایشگاه‌های شغلی Career Fair در دبی و ابوظبی برگزار می‌شود که فرصت خوبی برای ملاقات مستقیم با کارفرماها است.

قراردادهای استخدام

انواع قرارداد شامل Limited Contract قرارداد محدود برای مدت معین معمولاً دو یا سه سال که قابل تمدید است و Unlimited Contract قرارداد نامحدود بدون تاریخ پایان که انعطاف‌پذیرتر است. موارد مهم قرارداد که باید بررسی کنید عبارتند از حقوق پایه Basic Salary و مزایا Allowances جداگانه مثل مسکن، حمل‌ونقل، تحصیلی، دوره آزمایشی Probation Period معمولاً سه تا شش ماه، مهلت اخطار Notice Period برای ترک کار یا اخراج، تعطیلات سالانه Annual Leave معمولاً ۳۰ روز، بیمه درمانی Health Insurance که باید کارفرما فراهم کند، بلیط پرواز سالانه Air Ticket برای خودتان و خانواده، End of Service Gratuity پاداش پایان خدمت و شروط خاتمه قرارداد Termination Clauses. دوره آزمایشی معمولاً سه تا شش ماه است. در این مدت، هر طرف می‌تواند با اخطار ۱۴ روزه قرارداد را خاتمه دهد. مهلت اخطار بعد از دوره آزمایشی معمولاً یک تا سه ماه بسته به سطح شغل است. شرط عدم رقابت Non-Compete Clause معمولاً دو سال است. یعنی نمی‌توانید برای رقیب مستقیم کارفرما کار کنید. اما اجرای این شرط سخت است.

حقوق و مزایای کارکنان

حداقل دستمزد رسمی وجود ندارد اما عملاً برای مشاغل ساده حدود ۱,۰۰۰-۱,۵۰۰ درهم است. ساعات کاری استاندارد ۴۸ ساعت در هفته است - معمولاً ۸ ساعت در روز، شش روز هفته. در ماه رمضان، ساعات کاری برای مسلمانان به ۶ ساعت کاهش می‌یابد. اضافه‌کاری Overtime برای ساعات بیش از ۴۸ ساعت باید ۲۵٪ بیشتر از حقوق عادی پرداخت شود. اضافه‌کاری شبانه یا تعطیلات ۵۰٪ بیشتر. تعطیلات سالانه بعد از یک سال کار، حداقل ۳۰ روز تعطیلات با حقوق دارید. تعطیلات رسمی حدود ۱۰-۱۲ روز در سال مثل عید فطر، عید اضحی، روز ملی امارات است. مرخصی استعلاجی Sick Leave سال اول ۹۰ روز - ۱۵ روز با حقوق کامل، ۳۰ روز با نصف حقوق و ۴۵ روز بدون حقوق. نیاز به گواهی پزشکی دارد. مرخصی زایمان Maternity Leave ۶۰ روز - ۴۵ روز با حقوق کامل و ۱۵ روز بدون حقوق یا نصف حقوق بسته به مدت خدمت. مرخصی پدری Paternity Leave پنج روز است. بیمه درمانی اجباری است. کارفرما باید بیمه درمانی فراهم کند. در دبی اجباری است از طریق DHA و در ابوظبی از طریق DOH. پاداش پایان خدمت Gratuity بعد از یک سال خدمت، حق دارید پاداش دریافت کنید. محاسبه: ۲۱ روز حقوق پایه برای هر سال خدمت (سال‌های ۱-۵) و ۳۰ روز حقوق پایه برای هر سال خدمت (سال ۶ به بعد).

فرهنگ محیط کار

تعادل کار-زندگی بسته به صنعت و شرکت متفاوت است. صنایع مالی و مشاوره ساعات طولانی دارند. شرکت‌های چندملیتی معمولاً تعادل بهتری دارند. سلسله‌مراتب Hierarchy در شرکت‌های محلی معمولاً قوی است. احترام به مدیران و تصمیم‌گیری از بالا به پایین. شرکت‌های بین‌المللی معمولاً تخت‌تر هستند. سبک ارتباط مستقیم اما محترمانه است. در شرکت‌های عربی محلی، ارتباطات گاهی غیرمستقیم‌تر است. فرهنگ جلسات مختلف است. جلسات ممکن است دیر شروع شوند. انعطاف‌پذیری لازم است. تصمیم‌گیری گاهی کند است. وقت‌شناسی Punctuality مهم است اما انعطاف وجود دارد. برای جلسات رسمی سر وقت حاضر شوید.

مالیات و کسورات

امارات مالیات بر درآمد شخصی ندارد! این یکی از بزرگ‌ترین مزایای کار در امارات است. تمام حقوق شما خالص است. کسورات اجتماعی برای اتباع امارات، کسورات تأمین اجتماعی وجود دارد اما برای اتباع خارجی نیست. سال مالیاتی از ژانویه تا دسامبر است اما چون مالیات بر درآمد نیست، اظهارنامه شخصی لازم نیست. VAT یا مالیات بر ارزش افزوده ۵٪ روی خریدها هست اما مربوط به حقوق نیست.

توسعه حرفه‌ای

شناسایی مدارک خارجی معمولاً نیاز به تأیید از Ministry of Education یا MOFA وزارت امور خارجه دارد. مدارک خارجی باید Attested تأیید شوند. مجوزهای حرفه‌ای برای برخی مشاغل مثل پزشکان، مهندسان، معلمان نیاز به مجوز محلی دارید. هر صنعت نهاد خاص خودش را دارد. فرصت‌های آموزشی بسیاری شرکت‌ها آموزش ارائه می‌دهند. کنفرانس‌ها و دوره‌های حرفه‌ای زیاد است. برخی کارفرماها آموزش برای مهاجران را می‌پردازند. پیشرفت شغلی در شرکت‌های بین‌المللی معمولاً بر اساس شایستگی است. در شرکت‌های محلی، روابط و شبکه مهم است.

کار از راه دور و فریلنسینگ

کار از راه دور Remote Work بعد از کووید محبوب‌تر شده. برخی شرکت‌ها مدل ترکیبی Hybrid دارند. اما هنوز حضور فیزیکی در بسیاری صنایع مهم است. مقررات فریلنسینگ مناطق آزاد خاصی مثل Dubai Media City، Dubai Internet City و DMCC مجوز فریلنس ارائه می‌دهند. هزینه سالانه معمولاً بین ۷,۵۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ درهم است. پیامدهای مالیاتی چون مالیات بر درآمد نیست، نگرانی کمتری است. اما باید مجوز رسمی داشته باشید. پلتفرم‌های فریلنسری مثل Upwork، Freelancer و Fiverr کار می‌کنند اما داشتن مجوز محلی توصیه می‌شود.

چالش‌ها برای ایرانیان

موانع زبانی انگلیسی زبان کاری است. عربی در برخی شرکت‌های محلی مفید است اما الزامی نیست. شناسایی مدارک گاهی مدارک ایرانی نیاز به تأیید دارند. فرآیند می‌تواند زمان‌بر باشد. موانع رایج شامل رقابت شدید، انتظارات حقوقی گاهی غیرواقعی، وابستگی به کارفرما برای ویزا و عدم امنیت شغلی در برخی صنایع است. استراتژی‌های موفقیت عبارتند از شبکه‌سازی فعال، انعطاف‌پذیری در انتظارات حقوقی ابتدایی، یادگیری مهارت‌های مورد تقاضا، صبر و پایداری در جستجو و استفاده از جامعه ایرانی موجود در امارات.

حمایت بیکاری

مزایای بیکاری برای اتباع خارجی مزایای بیکاری وجود ندارد. اگر شغل را از دست دادید، ۳۰ روز فرصت دارید. برنامه‌های کمک به کاریابی MOHRE یا وزارت منابع انسانی خدماتی برای کاریابی دارد. پورتال‌های خصوصی بیشتر استفاده می‌شود. برنامه‌های آموزش مجدد برخی موسسات دوره‌های آموزشی ارائه می‌دهند اما محدود است.

منابع کلیدی

وب‌سایت‌های دولتی شامل MOHRE وزارت منابع انسانی و توسعه اجتماعی برای قوانین کار، UAE Government Portal برای اطلاعات کلی، GDRFA Dubai برای مسائل اقامت و DED Dubai دپارتمان توسعه اقتصادی است. تماس با وزارت کار از طریق خط تماس ۸۰۰۶۶۶ یا آنلاین از طریق سایت MOHRE. انجمن‌های حرفه‌ای بسته به صنعت متفاوت است - مثلاً Dubai Chamber برای تجارت. جوامع اکسپت InterNations Dubai و گروه‌های فیسبوک و تلگرام ایرانیان دبی فعال هستند.

جمع‌بندی

بازار کار امارات فرصت‌های زیادی برای اتباع خارجی دارد اما رقابت شدید است. بزرگ‌ترین مزیت عدم مالیات بر درآمد است. بزرگ‌ترین چالش وابستگی به کارفرما برای ویزا است. برای موفقیت، شبکه‌سازی فعال، انعطاف‌پذیری، مهارت‌های به‌روز و صبر لازم است. استفاده از پورتال‌های شغلی، LinkedIn و شبکه ایرانیان موجود می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.